เลขาธิการสภาการศึกษา สนองงานพระราชดำริโครงการ อพ.สธ. - สกศ. จัดการประชุมเสวนา การสร้างจิตสำนึกการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติสิ่งแวดล้อม เกษตรอัตลักษณ์พื้นถิ่น ศูนย์ต้นแบบไร่คุณมน
วันนี้ (๑๗ กันยายน ๒๕๖๒) เลขาธิการสภาการศึกษา (ดร.สุภัทร จำปาทอง) เดินทางมาป็นประธานการประชุมเสวนา "การสร้างจิตสำนึกการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติสิ่งแวดล้อม เกษตรอัตลักษณ์พื้นถิ่น : ศูนย์ต้นแบบไร่คุณมน" โดยมีรองเลขาธิการสภาการศึกษา (ดร.วัฒนาพร ระงับทุกข์) ร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับเครือข่ายครูภูมิปัญญาไทย สมาคมครูภูมิปัญญาไทย ผู้นำชุมชน กลุ่มเกษตรกร ผู้นำชุมชน คณะนักเรียนในพื้นที่อำเภอบ่อพลอย จังหวัดกาญจนบุรี และพื้นที่ใกล้เคียง จำนวน ๓๐๐ คน ณ ศูนย์การเรียนภูมิปัญญาไทยไร่คุณมน อำเภอบ่อพลอย จังหวัดกาญจนบุรี
ดร.สุภัทร จำปาทอง เลขาธิการสภาการศึกษา กล่าวว่า สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา (สกศ.) สมาคมครูภูมิปัญญาไทย และศูนย์การเรียนภูมิปัญญาไทยไร่คุณมน อ.บ่อพลอย จ.กาญจนบุรี ร่วมมือกันขับเคลื่อนงานสนองพระราชดำริโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา (อพ.สธ. - สกศ.) โดย สกศ. ลงพื้นที่ อ.บ่อพลอย จ.กาญจนบุรี เปิดมุมมองแนวคิดสร้างสรรค์ สร้างความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างสถานศึกษา รวมถึงองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) กับชุมชนในการสร้างจิตสำนึกอนุรักษ์พรรณพืชชุมชน เพื่อให้เด็กและเยาวชน เครือข่ายภูมิปัญญาไทยตระหนักถึงคุณค่าของทรัพยากรธรรมชาติสิ่งแวดล้อม พันธุ์พืชที่มีอยู่ในท้องถิ่น เพื่อสร้างมูลค่าให้เกิดประโยชน์อย่างยั่งยืน
ดร.สุภัทร จำปาทอง กล่าวด้วยว่ากิจกรรมขับเคลื่อนที่สำคัญครั้งนี้คือ การให้ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการใช้ทรัพยากรเชิงอนุรักษ์ ผลผลิตทางการเกษตร ได้แก่ การผลิตน้ำส้มควันไม้และเตาเผาถ่านอิวาเตะ การสกัดน้ำมันงา การห่อลูกประคบสมุนไพร การปั่นไอศกรีมน้ำนมข้าวโพด เป็นต้น สร้างแรงกระตุ้นชุมชนเกิดการเรียนรู้การสร้างอัตลักษณ์ให้ผลผลิตทางการเกษตรด้วยการนำมาเพิ่มมูลค่าโดยใช้ศาสตร์ของภูมิปัญญาไทยและร่วมสืบสานศาสตร์ภูมิปัญญาไทย รวมทั้งยังเป็นการสร้างและขยายเครือข่ายการขับเคลื่อนการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในท้องถิ่น ซึ่งเด็กนักเรียนในพื้นที่ อ.บ่อพลอย จ.กาญจนบุรี และพื้นที่ใกล้เคียงให้ความสนใจและสนุกกับการเรียนรู้นอกห้องเรียนนี้อย่างยิ่ง
"ภายใต้แนวคิด Play and Learn คือการเรียนรู้ผ่านการเล่นหรือกิจกรรมด้วยความสนุกสนาน สกศ. ส่งเสริมผู้เรียน เด็ก และเยาวชนท้องถิ่น ได้ซึมซับองค์ความรู้รากเหง้าภูมิปัญญาของบรรพบุรุษที่เป็นภูมิปัญญาไทย เรียนรู้สิ่งที่มีประโยชน์นำไปปรับใช้ทั้งการเรียนรู้และชีวิตประจำวัน อีกทั้งครูผู้สอนยังได้เพิ่มพูนองค์ความรู้หรือแนวคิดใหม่ใช้พัฒนารูปแบบการเรียนการสอนที่มีประสิทธิภาพอีกด้วย ซึ่งจะได้เร่งขับเคลื่อนนโยบายการศึกษาชาติสู่การปฏิบัติต่อไป" ดร.สุภัทร กล่าว
ในการเสวนา "โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี (อพ.สธ.) กับการสร้างเกษตรอัตลักษณ์พื้นถิ่นตามแนวทางศาสตร์พระราชา นายตรีวิทย์ วินิจสำเภาทิพย์ ผู้อำนวยการกลุ่มประสานงานพื้นที่ ๔๑ สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (สำนักงาน กปร.) กล่าวว่า โครงการ อพ.สธ. มุ่งเน้นส่งเสริมการเผยแพร่ต่อยอดความรู้เกี่ยวกับทางด้านพันธุ์พืชพฤกษศาสตร์ในสถานศึกษา เริ่มต้นที่โรงเรียนโดยเด็กต่อยอดไปจนถึงผู้ปกครองและชุมชน ดำเนินการขับเคลื่อนภายใต้แนวคิดอนุรักษพันธุ์พืช ๓ ประการ ๑) ปกป้อง ๒) รักษา และ ๓) ใช้ประโยชน์
นายกมล เปี่ยมสมบูรณ์ อดีตอนุกรรมาธิการทรัพยากรน้ำ ทะเล และชายฝั่ง ในคณะกรรมาธิการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม วุฒิสภา กล่าวว่า ป่าไม้ในไทยลดลงเหลือประมาณร้อยละ ๓๗ จากเดิมที่เป็นป่าดงดิบแต่ปัจจุบันถูกตัดไม้ทำลายป่าเพื่อสร้างที่อยู่อาศัย ดังนั้น จึงเสนอแนวคิด ๑ โรงเรียน ๑ ป่าชุมชน ที่อยู่ข้างเคียงชุมชน ควรปลูกฝังแนวคิดให้ทั้งเด็กและผู้ปกครองคนในชุมชนตระหนักถึงความจำเป็นที่ต้องมีป่าไม้เคียงข้างชุมชน
วิธีการสำคัญอีกประการหนึ่งที่จะช่วยเพิ่มปริมาณป่าไม้ของประเทศคือ การปลูกไม้มีค่า เพื่อสร้างแรงจูงใจเพิ่มปริมาณการปลูกมากขึ้น เช่นไม้สัก ไม้เต็ง ไม้ประดู่ ไม้ยางนา ไม้พะยูง ไม้ไม้มะค่าโมง ที่มีมูลค่าสูงและเป็นไม้หายาก ไม้พะยูงซื้อขายกันราคา ๑,๕๐๐ บาทต่อกิโลกรัม
ขณะที่ต้นไม้พื้นเมืองจังหวัดกาญจนบุรีคือ ไม้ชิงชัน ที่มีคุณภาพดีกว่า แข็งกว่า เนื้อไม้สวยกว่าไม้พะยูง จึงมีราคาสูงกว่า มีอนาคตที่ดีด้านราคา อย่างไรก็ตาม สิ่งที่จะทำให้สิ่งแวดล้อมดีขึ้นคือการดูแลและเพิ่มปริมาณป่าไม้ให้มากขึ้น นอกจากนี้ ยังควรเปลี่ยนแนวทางวิธีคิดใหม่ โดยการปลูกต้นไม้ที่มีค่าของจังหวัดกาญจนบุรีคือ ไม้ชิงชัน ปลูกไว้เพื่อให้ลูกหลานได้เห็นและใช้งานในอนาคต
ขณะที่ นายกฤษณ์ ฤทธิ์เดชา นายกสมาคมครูภูมิปัญญาไทย และครูภูมิปัญญาไทย รุ่นที่ ๓ ด้านศิลปกรรม สกศ. กล่าวว่า ต้นไม้มีประโยชน์ทุกส่วนของลำต้นกิ่งก้านใบสามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้ แต่ทุกวันนี้ต้นไม้บางประเภทหมดไปแล้วจากประเทศไทย เช่น ต้นหวาย ต้องนำเข้าจากประเทศเพื่อนบ้านราคาจากเดิมท่อนละ ๑๐๐ บาท ปัจจุบันราคาสูงขึ้นถึง ๓๐๐ บาท จากประสบการณ์ของตนเองเคยปลูกไม้ยางนา ระยะเวลา ๑๕ ปี พบข้อดีกว่าการปลูกต้นมะพร้าวหรือต้นตาลซึ่งมักจะถูกฟ้าผ่า
แนวทางในการอนุรักษ์ป่าไม้ ๕ ต้น นอกเหนือจากอนุรักษ์ ๑) ต้นไม้แล้วยังต้องรักษา ๒) ต้นน้ำ มีความสะอาด ต้องมี ๓) ต้นคิด คิดดีพูดดีทำดีโดยเฉพาะครูผู้สอนต้องสร้าง ๔) ต้นแบบให้กับเด็กหรือผู้เรียน พ่อแม่ต้องเป็นต้นแบบที่ดีให้กับลูก ผู้ปกครองต้องเป็นต้นแบบที่ดีให้กับประชาชน นอกจากนี้ต้องมี ๕) ต้นทุน คือครูอาจารย์ต้องรู้จักสั่งสมความดียึดผลประโยชน์ของเด็กเป็นที่ตั้ง เมื่อปลาสมบูรณ์ น้ำสมบูรณ์ จะนำมาซึ่งความสมบูรณ์ทั้งป่าและชีวิตคน
ประเด็นเด่น สกศ. ดูทั้งหมด
ภารกิจ ผู้บริหาร ดูทั้งหมด
สกศ.บันทึกเทปถวายพระพรชัยมงคล พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา
สกศ. ร่วมผลัดเฝ้าฯ ในพระพิธีธรรมสวดพระอภิธรรมพระศพ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา
ข่าว สกศ. ดูทั้งหมด
สภาการศึกษา วิเคราะห์ผล IMD 2026 ถกโจทย์ใหญ่ยกระดับการศึกษา เร่งพัฒนาทุนมนุษย์รองรับอนาคต
อ่านเพิ่มเติม
สกศ. ผนึกกำลังทุกภาคส่วน ระดมไอเดียแบบสอบถาม OECD หมวดการศึกษาและการดูแลเด็กปฐมวัย
อ่านเพิ่มเติม
สกศ. รวมพลังจิตอาสาทำความสะอาดศาสนสถาน ถวายเป็นพระราชกุศล เนื่องในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว 28 กรกฎาคม 2569
อ่านเพิ่มเติม
สกศ. เดินหน้าขับเคลื่อนระบบธนาคารหน่วยกิตแห่งชาติ จัดทดสอบแพลตฟอร์มกลางร่วมกับศธจ. 77 จังหวัด เตรียมเปิดใช้งานภายในปี 69
อ่านเพิ่มเติม
สกศ. X สกร. เปิด CREDIT BANK FORUM #12 ลุยขับเคลื่อน “ธนาคารหน่วยกิต” ยกระดับการศึกษานอกระบบหนุนการเรียนรู้ตลอดชีวิต
อ่านเพิ่มเติม