วันนี้  ๒๗ มีนาคม ๒๕๖๑  ดร.ชัยพฤกษ์ เสรีรักษ์ เลขาธิการสภาการศึกษา ดร.ชัยยศ อิ่มสุวรรณ์ รองเลขาธิการสภาการศึกษา และดร.สมศักดิ์ ดลประสิทธิ์ รองเลขาธิการสภาการศึกษา เข้าร่วมประชุมคณะกรรมการอิสระเพื่อการปฏิรูปการศึกษา ครั้งที่ ๑๓/๒๕๖๑ ณ ห้องประชุมสิปปนนท์ เกตุทัต อาคาร ๒ ชั้น ๒ สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา โดยมี ศาสตราจารย์กิตติคุณ นพ. จรัส สุวรรณเวลา ประธานคณะกรรมการอิสระเพื่อการปฏิรูปการศึกษา เป็นประธานการประชุม และมี ดร. สมเกียรติ ตั้งกิจวาณิชย์ ประธานสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศและเลขานุการจัดทำร่าง พรบ. พื้นที่การศึกษาพิเศษ พ.ศ. ... ร่วมแถลงข่าว

      ศาสตราจารย์กิตติคุณ นพ. จรัส สุวรรณเวลา  กล่าวโดยสรุปว่า ประเด็นสำคัญของการประชุมในวันนี้ คือ เรื่องเขตพื้นที่นวัตกรรม มีการนำเสนอเขตพื้นที่ที่มีลักษณะพิเศษ และกรรมการได้พิจารณาไปครั้งหนึ่งแล้ว และเห็นชอบหลักการจึงได้ตั้งคณะทำงานขึ้นมาพิจารณา โดยมี นายปกรณ์  นิลประพันธ์ เป็นประธาน ดร. สมเกียรติ ตั้งกิจวาณิชย์ เป็นเลขานุการของคณะทำงาน วันนี้จึงได้มีการนำเสนอ ร่าง พระราชบัญญัติพื้นที่การศึกษาพิเศษ พ.ศ. ....  ถ้าย้อนกลับไปพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ ปี ๒๕๔๒ เป็นการปฏิรูปครั้งใหญ่ ที่เน้นการกระจายอำนาจลงไปยังพื้นที่  จึงเกิดพื้นที่การศึกษา เหมือนการย่อกระทรวงลงเขตพื้นที่ โดยคิดว่าจะทำให้มีประสิทธิภาพ และใช้เงินไปมาก แต่ผลที่ออกมาคุณภาพไม่ดีพอ ทำให้เกิดการปฏิรูปครั้งนี้  รวมถึงมีความเลื่อมล้ำ พื้นที่ห่างไกลยังยากจน  พื้นที่พัฒนาพิเศษ EEC: Eastern Economic Corridor (โครงการระเบียงเขตเศรษฐกิจภาคตะวันออก)  เมื่อเกิด EEC ประชาชนจะได้รับผลจากการพัฒนาอย่างไร ควรมีการวางแผนเรื่องการศึกษาที่ทำให้ EEC เกิดประโยชน์ต่อคนในพื้นที่ เขตพื้นที่ตรงนี้จึงต้องมีลักษณะพิเศษ การปฏิรูปครั้งนี้จะให้โรงเรียนมีอิสระ คืนศรัทธาไปที่ครูกับนักเรียน จากการสนับสนุนจากภาครัฐทั้งวิชาความรู้ สื่อ ฯลฯ จึงมีแนวคิดเรื่องนวัตกรรมขึ้นมาให้เด็กได้พัฒนาตามพื้นที่ เป้าหมายคือยกระดับคุณภาพของนักเรียนในพื้นที่ให้เป็นตามความหลากหลายของพื้นที่ โดยจะมีการนำเสนอรัฐบาลให้มีการนำร่องที่จังหวัดระยองและศรีสะเกษ

      ดร.ชัยพฤกษ์ เสรีรักษ์ เลขาธิการสภาการศึกษา กล่าวว่า ในการบริหารของเขตพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา จะมี ๓ ระดับ ๑.ระดับชาติจะมีกรรมการนโยบาย นายกรัฐมนตรีเป็นประธาน ๒. ระดับเขตพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา มีกรรมการบริหารอีก ๑ ชุด ทีมงานบริหารของเขตพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาเป็นกรรมการบริหาร ซึ่งผู้อำนวยการเขตอาจมาจากคนภายนอกได้ ๓. ระดับสถานศึกษามีกรรมการสถานศึกษา ผู้บริหาร ซึ่งในระดับสถานศึกษาและเขตพื้นที่จะมีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และเอกชนมามีบทบาทมากขึ้น  สิ่งสำคัญคือเป็นการเปิดพื้นที่ให้สร้างนวัตกรรมโดยผ่อนคลายกฎระเบียบและสนับสนุนจากภาคเอกชน

      ดร. สมเกียรติ ตั้งกิจวาณิชย์  กล่าวโดยสรุปว่า แนวคิดพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา เป็นแนวคิดที่ว่าจะทำอย่างไรให้มีโรงเรียนที่มีการบริหารจัดการที่ดีทั่วประเทศ  เพราะทุกโรงเรียนควรเป็นโรงเรียนที่มีคุณภาพดีทุกพื้นที่จะมีโรงเรียนดีใกล้บ้าน จากการศึกษาวิจัย ประเทศไทยมีโรงเรียนดีจำนวนมาก โรงเรียนที่มีคุณภาพดี เมื่อสอบแข่งขันก็สามารถทำได้ไม่น้อยหน้าประเทศฟินแลนด์หรือสิงคโปร์ แต่จำนวนโรงเรียนเหล่านี้มีไม่มาก ปัญหาคือโรงเรียนดีขยายผลไม่ได้  ที่ขยายผลไม่ได้เพราะกฎระเบียบต่างๆ ที่ใช้รัดตัวเกินมากไป ทำให้ไม่สามารถทดลองของใหม่ หรือสร้างนวัตกรรม ต่างๆ ได้ เช่นการปรับการเรียนการสอน หลักสูตรได้  นอกจากนี้พบว่ามีภาระครูค่อนข้างมาก  ใน ๑ ปี ครูอยู่นอกห้องเรียน ๘๔ วัน ด้วยงานที่ได้รับมอบหมายที่เกี่ยวกับการศึกษาและไม่เกี่ยวกับการศึกษา  จะทำอย่างไรไม่ให้โรงเรียนถูกรบกวนมากเกินไป  ทำอย่างไรที่จะพัฒนาผู้บริหารและครูทางวิชาการต่างๆ เพื่อให้เป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลง  จึงต้องมีการปฏิรูปทั้งประเทศ  ทั้งเรื่องหลักสูตรที่เหมาะสมกับศตวรรษที่ ๒๑ อย่างแท้จริง ตำราและวิธีการเรียนการสอนที่เหมาะกับศตวรรษที่ ๒๑ การออกข้อสอบที่สอดคล้องกัน  ในด้านการประเมินยังขาดการประเมินนักเรียนในเรื่องทักษะ และคุณลักษณะ  รวมถึงการรับรองคุณภาพโรงเรียนที่ยังเป็นปัญหา จึงต้องมีกลไกจัดการพื้นที่ในระดับเขตการศึกษาที่เอื้อต่อการสร้างนวัตกรรมของโรงเรียนและกลุ่มโรงเรียน ด้วยเหตุนี้จึงมีแนวคิดในการจัดทำพระราชบัญญัติพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา พ.ศ. .... เพื่อแก้ปัญหาเหล่านี้   ใหเขตพื้นที่สามารถทำงานแบบบูรณาการ แก้ปัญหาทุกเรื่องในพื้นที่ให้ได้ รวมถึงสร้างการมีส่วนร่วมของชุมชนทั้งภาคธุรกิจ ประชาสังคม องค์กรส่วนท้องถิ่น ทำงานร่วมกัน ปัญหาการศึกษาของไทยใหญ่เกินกว่ากระทรวงศึกษาธิการจะแก้ได้ ถ้าคนไทยไม่ช่วยกันแก้ปัญหา การจัดทำพื้นที่นวัตกรรมสามารถทำได้ทั้งใช้เขตพื้นที่เดิม หรือตั้งขึ้นใหม่แล้วแต่ความพร้อมของพื้นที่ และความสมัครใจ