เมื่อวันที่ ๑๕ ธันวาคม ๒๕๕๙ สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา จัดการประชุมสภาการศึกษาเสวนา (OEC Forum) ครั้งที่ ๑๓ เรื่อง “การเปลี่ยนแปลงด้านการศึกษาในยุคดิจิทัล” โดยมี ดร. กมล รอดคล้าย เลขาธิการสภาการศึกษา เป็นประธานเปิดการประชุม กล่าวรายงานโดย ดร.วัฒนาพร ระงับทุกข์ รองเลขาธิการสภาการศึกษา นำเสนอโดย พันเอก ดร. เศรษฐพงค์ มะลิสุวรรณ รองประธานกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ อภิปรายนำโดยวิทยากร ๒ ท่าน ได้แก่ ๑) ดร. ภูมิพร ธรรมสถิตย์เดช อาจารย์ประจำวิทยาลัยการจัดการ มหาวิทยาลัยมหิดล และ ๒) ดร. เฉลิมรัฐ นาควิเชียร ผู้อำนวยการสถาบันอินเทอร์เน็ตและการออกแบบ (Net Design) ดำเนินการอภิปรายโดย นายกวิน เสือสกุล ผู้อำนวยการสำนักวิจัยและพัฒนาการศึกษา ณ ห้องประชุมกำแหง พลางกูร อาคาร ๕๖ ปี สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา

                       ดร. กมล รอดคล้าย เลขาธิการสภาการศึกษา กล่าวว่า การเปลี่ยนแปลงด้านการศึกษาในยุคดิจิทัล วิทยากรที่มาร่วมอภิปรายทั้ง ๓ ท่านในครั้งนี้ถือเป็นวิทยากรที่มีความรอบรู้อันดับต้น ๆ ของประเทศไทย ซึ่งจะช่วยทำให้รู้แนวทางการพัฒนาดิจิทัลในอนาคตว่าจะก้าวไปสู่ทิศทางใด ระบบการศึกษาไทยจำเป็นต้องปรับตัว เพราะสิ่งเหล่านี้เป็นเครื่องมือ อุปกรณ์ และวิธีการใหม่ ๆ ที่จะต้องนำมาใช้ ทำอย่างไรที่จะใช้ดิจิทัลเป็นเครื่องมือในการสร้างความรู้  ช่วยเสริมแรงให้สามารถรับรู้ข้อมูลต่าง ๆ และกระจายความรู้นั้นให้กับคนอื่นได้อย่างรวดเร็ว ครูรุ่นใหม่จึงไม่จำเป็นต้องเป็นผู้รู้ แต่ต้องเป็นโค้ชที่จะแนะนำเด็กให้ไปค้นคว้า และสามารถประมวลความคิด ความรู้ ซึ่งคำตอบที่ถูกต้องไม่จำเป็นต้องเกิดจากครูเสมอไป แต่อาจจะเกิดจากสิ่งที่เด็กได้ไปเรียนรู้ ดังนั้น ครูรุ่นใหม่ไม่ต้องอายถ้าไม่รู้ ครูรุ่นใหม่ไม่ต้องเก่งกว่าเด็ก แต่ครูรุ่นใหม่ต้องเป็นเพื่อน เป็นคนคอยประคับประคอง ให้คำแนะนำแก่เด็ก

                        พันเอก ดร. เศรษฐพงค์ มะลิสุวรรณ รองประธานกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ กล่าวว่า การเปลี่ยนแปลงด้านการศึกษาในยุคดิจิทัล ทำให้การศึกษาเปลี่ยนรูปแบบไปมาก สามารถเพิ่มพลังอำนาจในการเรียนรู้ได้อย่างรวดเร็ว เนื่องจากมีการเชื่อมโยงความรู้ข้อมูลข่าวสารทั่วโลก ความรู้จึงไม่ได้อยู่แค่เพียงในห้องเรียนเท่านั้น แต่สามารถได้รับข่าวสาร ข้อมูลจากแหล่งอื่น ๆ ได้ด้วย เช่น อินเทอร์เน็ต ซึ่งทำให้ผู้เรียนมีความเข้าใจโดยไม่ต้องจิตนาการด้วยตัวเอง สิ่งสำคัญคือการวางแผนสื่อสาร เพื่อที่จะให้ผู้เรียนมีความเข้าใจในบทเรียน หลังจากนั้นก็นำเอาสื่อ หรือ Social Media มาสร้างพลังทำให้เกิดการแลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวสารความรู้ เพื่อพัฒนาความรู้อย่างต่อเนื่อง ส่งผลถึงการเรียนรู้ตลอดชีวิตด้วย เพราะฉะนั้นผู้บริหารทางด้านการศึกษาต้องมีวิธีคิดใหม่ที่จะต้องนำเอาดิจิทัลเข้ามาใช้ให้เกิดประโยชน์ และเป็นประโยชน์สำหรับผู้เรียนรู้ เพื่อให้เกิดความยั่งยืนในการศึกษา บุคลากรสามารถพัฒนาประเทศชาติในอนาคตต่อไป

                        ประเทศไทยใช้สื่อมากติดอันดับโลก จึงเป็นหน้าที่ของกระทรวงศึกษาธิการ ครู อาจารย์ และครอบครัว เป็นส่วนสำคัญที่จะต้องให้ความรู้ ให้แรงบันดาลใจในการใช้สื่อที่ถูกต้อง เนื่องจากสื่อสามารถทำลายสังคมได้ ถ้าหากมีการตั้งกฎกติกาในการใช้สื่อตั้งแต่เริ่มต้นในโรงเรียน เด็กนักเรียนเมื่อโตขึ้นเป็นผู้ใหญ่ในอนาคตจะสามารถใช้สื่อได้อย่างถูกต้อง ซึ่งทุกคนต้องร่วมมือกัน

                        ดร.ภูมิพร ธรรมสถิตย์เดช ผู้ช่วยคณบดีฝ่ายสื่อสารองค์กร วิทยาลัยการจัดการ และผู้อำนวยการศูนย์บ่มเพาะธุรกิจ มหาวิทยาลัยมหิดล กล่าวว่า ดิจิตอลเทคโนโลยีและแนวทางการเรียนการสอนในอนาคต ซึ่งเป็นความท้าทายระดับอุดมศึกษาในอนาคต เทคโนโลยีจะเป็นเครื่องมือที่สำคัญในการช่วยสร้างประสบการณ์การเรียนการสอนให้เกิดขึ้นได้จริง เราได้วางแผนพยากรณ์ว่าในอีก ๔๐ ปีข้างหน้า จะเกิดอะไรขึ้น และสถาบันการศึกษาควรจะเตรียมตัวอย่างไร ทิศทางในการวางแผนและพัฒนาเด็กที่จะต้องเตรียมความพร้อม ไม่ใช่แค่เรียนจบแต่กำลังเตรียมทักษะให้ปรับตัวได้ในอีก ๔๐ ปีข้างหน้า การส่งเสริมการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และพัฒนาทักษะอย่างต่อเนื่อง และการพัฒนาเนื้อหาให้คนหลายกลุ่มเข้าถึงและเข้าใจ ทำอย่างไรที่จะให้ดิจิตอลเข้ามาช่วยสนับสนุนไม่ใช่แค่เฉพาะเด็กนักเรียนแต่รวมไปถึงคนสูงอายุในอนาคตด้วย การพูดถึงโอกาสและภัยคุกคามจากดิจิตอล

                        สำหรับแนวทางที่สำคัญขอสรุปเป็น ๓ เรื่อง คือ ๑) การสร้างประสบการณ์ของการเรียนรู้ เช่น เปิดโอกาสให้เด็กเรียนในสิ่งที่ชอบ สามารถปรับตัว การเข้าถึงข้อมูลได้จริง ๆ  ๒) การจัดการระบบการเรียนการสอนแบบดิจิทัล เช่น การมี Partnership Content จะถูกพัฒนาและถูกจัดเก็บ การมี Software ที่ทันสมัย ทักษะใหม่ ๆ อย่างเช่น New Media และรูปแบบการจัดเก็บข้อมูลเพื่อนำมาวิเคราะห์ และ ๓) การกำหนดแนวทางการพัฒนาศักยภาพของผู้สอน เช่น ทักษะการสื่อสาร การปรับ Content Design การเรียนการสอน และทักษะการใช้เทคโนโลยี

                        ดร. เฉลิมรัฐ นาควิเชียร ผู้อำนวยการสถาบันอินเทอร์เน็ตและการออกแบบ (Net Design) กล่าวว่า การเปลี่ยนแปลงด้านการศึกษาในยุคดิจิทัล โดยนำเสนอว่าการเปลี่ยนเข้าสู่สังคมดิจิทัลที่ต้องมีการปรับตัว เพื่อเป็นกุญแจแห่งความสำเร็จด้วย ๓ แนวคิด ได้แก่ ๑) ภาครัฐและเอกชนต้องเปลี่ยนแนวความคิด ๒) การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน และ ๓) สนับสนุนผู้ประกอบการในประเทศ

                        ในประเทศเศรษฐกิจที่กำลังพัฒนาด้วยเศรษฐกิจในยุคดิจิทัลสิ่งสำคัญที่เป็นกลไกลในการพัฒนาประกอบด้วย ๓ เสาหลัก ได้แก่ ๑) การเรียนรู้ด้วยตนเอง ๒) การเรียนรู้ตลอดชีวิต รวมถึงการเรียนรู้ในสถานประกอบการ และ ๓) ส่งเสริมการเรียนด้วยอาชีวศึกษา เพราะอาชีวศึกษามีการนำนักเรียนเข้าไปศึกษาในสถานประกอบการจริง รวมทั้งมีโครงการสหกิจศึกษา นอกจากนี้ในเรื่องของการเรียนรู้ในยุคดิจิทัลอย่างเหมาะสมเกิดขึ้นได้ด้วยการมีเนื้อหา (content) และความคิดสร้างสรรค์ (creativity) โดยการเลือกใช้ให้เหมาะสมกับโครงสร้างพื้นฐาน (infrastructure) รวมทั้งต้องใส่ใจกับจริยธรรมและวัฒนธรรมของคนไทย เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด