วันนี้ (๒๑ กรกฎาคม ๒๕๕๙) เลขาธิการสภาการศึกษา (ดร.กมล รอดคล้าย) ประธานแถลงข่าวโครงการ  จัดกิจกรรมเฉลิมฉลองวาระ ๑๕๐ ปีชาตกาล เจ้าพระยาเสด็จสุเรนทราธิบดี (หม่อมราชวงศ์เปีย มาลากุล)  บุคคลสำคัญของโลกด้านการศึกษา สังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ โดย ศาสตราจารย์พิเศษ ธงทอง จันทรางศุ  ผู้เชี่ยวชาญด้านประวัติศาสตร์ และอดีตเลขาธิการสภาการศึกษา ให้เกียรติเล่าเกร็ดประวัติศาสตร์สำคัญ        เทิดเกียรติภูมิเจ้าพระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดี ได้รับความสนใจจากสื่อมวลชนทุกแขนงร่วมงานแถลงข่าว ณ ห้องประชุมกำแหง พลางกูร อาคาร ๕๖ ปี สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา

          ดร.กมล รอดคล้าย เลขาธิการสภาการศึกษา เปิดเผยว่า สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา (สกศ.) จัดกิจกรรมเฉลิมฉลอง ๑๕๐ ปี เจ้าพระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดี (หม่อมราชวงศ์เปีย  มาลากุล) บุคคลสำคัญ ของโลก อดีตองคมนตรี และเสนาบดีกระทรวงธรรมการ ในฐานะบุคคลสำคัญของโลก พ.ศ. ๒๕๕๙ – ๒๕๖๐  ตามมติในการประชุมสมัยสามัญ องค์การศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก)      ครั้งที่ ๓๘ เมื่อปี ๒๕๕๘ และในโอกาส พ.ศ. ๒๕๖๐ เป็นวาระครบ ๑๕๐ ปี ชาตกาลของท่าน รัฐบาล โดยกระทรวงศึกษาธิการ ได้ระลึกถึงคุณูปการที่เจ้าพระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดี บำเพ็ญเป็นหิตานุหิตต่อวงการการศึกษาไทย เช่น การร่างโครงแผนการศึกษาในกรุงสยาม (พ.ศ. ๒๔๔๑) การบุกเบิกการจัดการศึกษาระดับอุดมศึกษาและอาชีวศึกษา และการกล่อมเกลาเยาวชนให้รู้สำนึกในหน้าที่พลเมือง ฯลฯ

          ทั้งนี้ สกศ. ในฐานะองค์กรที่เสนอชื่อบุคคลสำคัญเข้ารับการพิจารณาคัดเลือก ได้กำหนดจัดกิจกรรมเฉลิมฉลองบุคคลสำคัญของโลกท่านนี้ ในระหว่างปี ๒๕๕๙ (ครบรอบ ๑๐๐ ปี ของการถึงแก่อสัญกรรม) ตั้งแต่เดือนกรกฎาคม ๒๕๕๙ จนถึง ๓๐ กันยายน ๒๕๖๐ (ครบ ๑๕๐ ปี ชาตกาล) ด้วยรำลึกถึงคุณูปการ และเพื่อเชิดชูเกียรติคุณเจ้าพระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดี ที่มีต่อวงการศึกษาไทยให้เป็นที่รู้จักสืบต่อไป

          เลขาธิการสภาการศึกษา กล่าวว่า เจ้าพระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดี เป็นกำลังสำคัญในการวางรากฐานการศึกษาไทยสมัยใหม่ ในยุคเริ่มต้นท่านได้สนองพระราชภาระในการจัดการศึกษาสมัยใหม่ในสยาม ด้วยการกระจายการศึกษาสู่หัวเมืองต่าง ๆ ทั่วทั้งพระราชอาณาจักร ให้ทวยราษฎร์ได้มีการศึกษาถ้วนหน้าเสมอกัน พร้อมทั้งจัดให้มีหลักสูตรและแผนการศึกษาเป็นครั้งแรก นอกจากนี้ ท่านยังนิพนธ์หนังสือที่ใช้เป็นแบบเรียนเพื่อปลูกฝังความมีระเบียบวินัยของคนในชาติ เช่น แบบเรียนจรรยาสมบัติของผู้ดี พลเมืองดี ทั้งยังนิพนธ์คำร้องเพลงสามัคคีชุมนุม ซึ่งนำทำนองของเพลง Auld Lang Syne มาแต่งคำร้องภาษาไทยได้อย่างไพเราะเหมาะสมเป็นต้น

          สำหรับการจัดกิจกรรมเฉลิมฉลอง ๑๕๐ ปี เจ้าพระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดี ประกอบด้วย การประกวดตราสัญลักษณ์และการจัดทำดวงตราไปรษณียากร และรวบรวมประวัติเพื่อเผยแพร่   การปาฐกถาพิเศษ ชุด “การศึกษาคือรากแก้วแห่งแผ่นดิน”(Education as Root of the Nation)โดยร่วมกับจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มหาวิทยาลัยขอนแก่น มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ และมหาวิทยาลัยบูรพา เพื่อเผยแพร่ประวัติ จริยวัตรที่ดีงาม ตลอดจนหลักคิด และแนวทางที่เจ้าพระยาพระเสด็จฯ ได้มอบไว้ในการจัดการศึกษาไทย

          “นอกจากนี้ ยังจัดทำหนังสือที่เกี่ยวข้องกับประวัติและผลงานอันทรงคุณค่ามอบให้แก่  สถานศึกษาทุกระดับ ทุกแห่ง รวมทั้งส่วนราชการ เพื่อนำไปใช้ประโยชน์ทางด้านการศึกษาต่อไป และ พิธีประกาศเกียรติคุณเจ้าพระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดีเป็นบุคคลสำคัญของโลก จึงขอฝากประชาสัมพันธ์ ไปยังทุกหน่วยงานทุกองค์กร ได้ร่วมกันจัดกิจกรรมเฉลิมฉลองในโอกาสครบรอบ ๑๕๐ ปี ชาตกาล เจ้าพระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดีโดยพร้อมเพรียงกัน” ดร.กมล กล่าว