จาก MOU 16 หน่วยงาน สู่เวทีโลก สกศ. ชูระบบข้อมูลเด็กปฐมวัยแบบบูรณาการ เปิดตัวรายงาน 2026 Global Report on ECCE ณ UNESCO กรุงปารีส
วันที่ 19 พฤศจิกายน 2569 ดร.พิเชฐ โพธิ์ภักดี เลขาธิการสภาการศึกษา (สกศ.) พร้อมด้วย
ดร.วิภาดา วานิช ผู้อำนวยการสำนักนโยบายความร่วมมือกับต่างประเทศ สกศ. และ ดร.แววดาว อุทิศ ผู้อำนวยการกลุ่มความร่วมมือระหว่างประเทศและวิเทศสัมพันธ์ สำนักนโยบายความร่วมมือกับต่างประเทศ สกศ. เข้าร่วมการประชุมเปิดตัวรายงานระดับโลกว่าด้วยการพัฒนาและการศึกษาปฐมวัย ปี 2026 (High-level Launch of the 2026 Global Report on Early Childhood Care and Education: ECCE) ภายใต้หัวข้อ “Financing for equitable and inclusive access to quality ECCE” ซึ่งองค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization: UNESCO) องค์การทุนเพื่อเด็กแห่งสหประชาชาติ (United Nations Children’s Fund: UNICEF) และองค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (Organisation for Economic Co-operation and Development: OECD) ร่วมกันจัดขึ้นเนื่องในวันเด็กสากล (World Children’s Day) ระหว่างวันที่ 19 - 20 พฤศจิกายน 2569 ณ สำนักงานใหญ่ UNESCO กรุงปารีส สาธารณรัฐฝรั่งเศส

โดยในวันพรุ่งนี้ (20 พฤศจิกายน 2569) ซึ่งตรงกับวันเด็กสากล จะเป็นพิธีเปิดตัวรายงาน 2026 Global Report on ECCE อย่างเป็นทางการ ณ สำนักงานใหญ่ UNESCO โดยมีผู้อำนวยการใหญ่ UNESCO และผู้แทนระดับสูงจาก UNICEF และ OECD ร่วมกล่าวถ้อยแถลง พร้อมนำเสนอข้อค้นพบและข้อเสนอแนะสำคัญของรายงาน ตามด้วยการอภิปรายระดับสูงของรัฐมนตรีและผู้นำจากประเทศต่าง ๆ เพื่อร่วมกำหนดทิศทางการลงทุนด้านการพัฒนาและการศึกษาปฐมวัยสู่ปี 2030

ในโอกาสนี้ เลขาธิการสภาการศึกษาได้รับเชิญจาก UNESCO ให้เป็นผู้แทนประเทศไทยนำเสนอประสบการณ์ระดับประเทศ (Country Experiences and Perspectives) ในช่วงที่ 1 หัวข้อ “Towards more equitable ECCE systems – the role of data and monitoring” ร่วมกับผู้เชี่ยวชาญจาก UNICEF สถาบันสถิติของ UNESCO (UIS) และ UNESCO โดยช่วงดังกล่าวมุ่งหารือบทบาทของข้อมูลและการติดตามประเมินผลในการสร้างระบบการศึกษาปฐมวัยที่เสมอภาค โดยเฉพาะการลดช่องว่างข้อมูลของเด็กอายุ 0 - 3 ปี และกลุ่มเด็กที่เสี่ยงหลุดออกจากระบบ เพื่อนำข้อมูลไปใช้วางแผนนโยบายและจัดสรรงบประมาณอย่างเสมอภาค

เลขาธิการสภาการศึกษาได้กล่าวถ้อยแถลงภายใต้แนวคิด “ความเสมอภาคเริ่มต้นจากการนับเด็กทุกคนตั้งแต่แรกเกิด” (Counting Every Child from Birth) โดยนำเสนอสาระสำคัญ 4 ประการ ได้แก่
1) กรอบกฎหมายตามพระราชบัญญัติการพัฒนาเด็กปฐมวัย พ.ศ. 2562 ซึ่งกำหนดให้ สกศ. ในฐานะฝ่ายเลขานุการคณะกรรมการนโยบายการพัฒนาเด็กปฐมวัย มีหน้าที่จัดทำฐานข้อมูลเด็กปฐมวัยระดับชาติ
2) ระบบการติดตามคุณภาพตามมาตรฐานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยแห่งชาติ
3) ความท้าทายด้านการเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างหน่วยงาน และ
4) แผนพัฒนาฐานข้อมูลเด็กปฐมวัยแบบบูรณาการ ซึ่งใช้เลขประจำตัวประชาชน 13 หลักเชื่อมโยงข้อมูลด้านสุขภาพ การศึกษา และสวัสดิการสังคมเข้าด้วยกัน โดยมีการลงนามบันทึกความเข้าใจความร่วมมือ (MOU) ของหน่วยงานภาครัฐ 16 แห่ง เมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน 2569 เป็นกลไกขับเคลื่อนสำคัญ นอกจากนี้ ยังได้นำเสนอการดำเนินงานในระดับปฏิบัติ ทั้งการพัฒนาสมรรถนะครูปฐมวัย การจัดการเรียนรู้ผ่านการเล่น และการสนับสนุนของรัฐแก่เด็กปฐมวัย กำหนดทิศทางสู่ปี 2030
ทั้งการบูรณาการฐานข้อมูลข้ามกระทรวงให้เป็นระบบเดียวที่ยั่งยืน แผนพัฒนาเด็กปฐมวัย และการปรับมาตรฐานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยให้เป็นตัวชี้วัดชุดเดียว การติดตามผลการดำเนินการ การจัดเก็บข้อมูลจำแนกกลุ่มเพื่อสะท้อนความเหลื่อมล้ำ และการใช้ข้อมูลประกอบการวางแผนและจัดสรรงบประมาณ ทั้งนี้ ประเทศไทยพร้อมขับเคลื่อนแนวทางดังกล่าวร่วมกับ UNESCO UNICEF OECD และประเทศสมาชิก และพร้อมต้อนรับนานาประเทศในการประชุม Global Education Meeting (GEM) ซึ่งประเทศไทยจะเป็นเจ้าภาพ ณ กรุงเทพมหานคร ในปี 2570

การขับเคลื่อนงานด้านข้อมูลเด็กปฐมวัยของประเทศไทยได้รับการชื่นชมจากนานาประเทศ ในฐานะแบบอย่างที่ดีของการนำนโยบายและกรอบการดำเนินงานขององค์การระหว่างประเทศลงสู่การปฏิบัติอย่างแท้จริง การเข้าร่วมการประชุมในครั้งนี้จึงนับเป็นโอกาสสำคัญของประเทศไทยในการนำเสนอความก้าวหน้าด้านการพัฒนาระบบข้อมูลและการติดตามประเมินผลการศึกษาปฐมวัยต่อประชาคมโลก และแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และแนวปฏิบัติที่ดีกับองค์การระหว่างประเทศและประเทศสมาชิก โดย สกศ. จะนำองค์ความรู้และข้อเสนอแนะที่ได้รับมาประกอบการพัฒนาฐานข้อมูลเด็กปฐมวัยแบบบูรณาการ และการขับเคลื่อนนโยบายการพัฒนาเด็กปฐมวัยของประเทศไทยร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต่อไป


