วันที่ 3–8 ตุลาคม 2569 ดร.พิเชฐ โพธิ์ภักดี เลขาธิการสภาการศึกษาในฐานะผู้แทนประเทศไทย (Thailand General Assembly Representative) มอบหมายให้ ดร.วิภาดา วานิช ผู้อำนวยการสำนักนโยบายความร่วมมือกับต่างประเทศ เป็นผู้แทนประเทศไทย พร้อมด้วย นางสาวเฉลิมพร ปัญจาสุธารส นักวิชาการศึกษาปฏิบัติการ สำนักนโยบายความร่วมมือกับต่างประเทศ สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา (สกศ.) เข้าร่วมการประชุมสามัญประจำปี ครั้งที่ 67 ของสมาคมประเมินผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษานานาชาติ (67th IEA General Assembly) ณ กรุงวอร์ซอ สาธารณรัฐโปแลนด์ โดยมีผู้แทนจาก 51 ประเทศ และผู้เชี่ยวชาญด้านการศึกษาจากนานาประเทศเข้าร่วมกว่า 123 คน 

สาระสำคัญของการประชุมครอบคลุมการติดตามความก้าวหน้าของโครงการศึกษาระดับนานาชาติของ IEA ได้แก่ TIMSS 2027, ICILS 2028, ICCS 2027 และ PIRLS 2026 รวมถึงการหารือทิศทางของ TIMSS และ PIRLS 2031 เพื่อพัฒนาองค์ความรู้ เครื่องมือ และข้อมูลเปรียบเทียบระหว่างประเทศสำหรับติดตามคุณภาพและผลลัพธ์ทางการศึกษาอย่างต่อเนื่อง 

หนึ่งในประเด็นสำคัญของการประชุม คือ การนำเสนอหัวข้อ “Evidence-based education in Poland: What we do and why it matters” โดยผู้แทนจาก Educational Research Institute – National Research Institute (ERI-NRI) ซึ่งสะท้อนแนวทางของโปแลนด์ในการนำข้อมูล งานวิจัย และหลักฐานเชิงประจักษ์มาใช้เป็นฐานในการกำหนดนโยบายการศึกษา โดยเชื่อมโยงกับการปฏิรูปการศึกษาภายใต้แนวคิด “Compass for Tomorrow” ที่มุ่งปรับหลักสูตรและการจัดการเรียนรู้ให้ตอบโจทย์สมรรถนะของผู้เรียนในอนาคต 

ที่ประชุมยังหารือเรื่องการพัฒนางานวิจัยและนวัตกรรมด้านการประเมินผ่าน IEA Research and Development Fund การส่งเสริมการมีส่วนร่วมของผู้เรียนทุกกลุ่มในการประเมิน และความร่วมมือเพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษาในประเทศรายได้ต่ำและรายได้ปานกลาง โดยมีผู้แทนจาก ADEA, Global Partnership for Education (GPE) และ UNESCO Institute for Statistics ร่วมแลกเปลี่ยนมุมมอง นอกจากนี้ IEA ยังให้ความสำคัญกับ การประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในงานวิจัยและการประเมินผล ทั้งการศึกษาเรื่อง AI Literacy และ Digital Wellbeing การทดลองใช้ AI ร่วมกับมนุษย์ในการตรวจให้คะแนน การตรวจสอบคุณภาพการแปลและข้อมูล รวมถึงการพัฒนาแนวทางการใช้ AI อย่างมีความรับผิดชอบ

สำหรับประเทศไทย ไฮไลต์สำคัญ คือ การนำเสนอช่วง “Looking forward to the IRC 2027” เพื่อเตรียมความพร้อมสำหรับการประชุม IEA International Research Conference 2027 (IEA IRC 2027) ซึ่งกำหนดจัดระหว่างวันที่ 23–25 มิถุนายน 2570 ณ กรุงเทพมหานคร โดยมีสำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ร่วมเป็นเจ้าภาพถือเป็นโอกาสสำคัญ ในการเชื่อมโยงเครือข่ายผู้กำหนดนโยบาย นักวิจัย นักวิชาการ และผู้ปฏิบัติงานด้านการศึกษาจากนานาประเทศ 

ภายหลังการประชุม ในวันที่ 8 ตุลาคม 2569 คณะผู้แทนได้ร่วมศึกษาดูงานสถานศึกษาของโปแลนด์ 2 แห่ง ได้แก่ Primary School No. 75 Named after Maria Konopnicka และ Zespół Szkół Gastronomicznych im. prof. Eugeniusza Pijanowskiego w Warszawie ที่ Primary School No. 75 คณะผู้แทนได้เห็นการจัดการเรียนรู้ที่เน้น การลงมือทำจริง (Learning by Doing) ผ่านกิจกรรมหลากหลาย เช่น การทำงานศิลปะ การใช้หุ่นยนต์วาดภาพและเล่นทำนองเพลง การเรียน Coding ผ่านการจัดวางแก้วสีตามคำสั่ง และการทำโครงงานด้านวิทยาศาสตร์และฟิสิกส์ สะท้อนการออกแบบการเรียนรู้ที่เปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้ทดลอง คิด แก้ปัญหา และสร้างผลงานด้วยตนเอง นอกจากนี้ โรงเรียนยังให้ความสำคัญกับ การประเมินระหว่างเรียน (Formative Assessment) สุขภาวะของผู้เรียน การเรียนภาษามือเพื่อส่งเสริมความเห็นอกเห็นใจและเข้าใจผู้อื่น กิจกรรม Green Eco School สภานักเรียน ระบบเพื่อนช่วยไกล่เกลี่ยความขัดแย้ง และความร่วมมือกับผู้ปกครองและชุมชน

ส่วนที่ Zespół Szkół Gastronomicznych im. prof. Eugeniusza Pijanowskiego w Warszawie ซึ่งเป็นโรงเรียนอาชีวศึกษาด้านอาหารและการบริการ คณะผู้แทนได้ศึกษาการจัดการเรียนรู้ที่เชื่อมโยงกับ    โลกการทำงานจริง โดยผู้เรียนได้ฝึกปฏิบัติด้านอาหาร การโรงแรม การประกอบอาหาร และการทำขนมในห้องปฏิบัติการจริง โรงเรียนยังเปิดให้สถานประกอบการเข้ามามีส่วนร่วมพัฒนาพื้นที่และกระบวนการ เรียนรู้ เพื่อให้นักเรียนได้เรียนรู้จากอุปกรณ์ วัตถุดิบ และมาตรฐานที่ใช้จริงในภาคธุรกิจ พร้อมทั้งส่งเสริมการเรียนภาษาต่างประเทศ การฝึกงานในต่างประเทศผ่าน Erasmus+ และการสร้างเครือข่ายความร่วมมือกับต่างประเทศ โดยทางโรงเรียนได้มีการหารือแนวทางความร่วมมือกับสถานเอกอัครราชทูตไทย เพื่อเพิ่มโอกาสด้านการเรียนรู้และประสบการณ์วิชาชีพให้แก่ผู้เรียนในอนาคตด้วย

การเข้าร่วมการประชุมในครั้งนี้ทำให้ สกศ. ได้ทั้งข้อมูลระดับนานาชาติจาก IEA บทเรียนเชิงนโยบายจากการปฏิรูปการศึกษาของโปแลนด์ และตัวอย่างการนำแนวนโยบายไปสู่การจัดการเรียนรู้ในสถานศึกษาจริง ซึ่งสามารถนำมาต่อยอดการพัฒนานโยบายการศึกษาของประเทศไทย พร้อมทั้งเตรียมความพร้อมสู่การเป็นเจ้าภาพร่วมจัด IEA IRC 2027 ในปี 2570 ต่อไป