สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา

สกศ. เปิดเวที “พัฒนาทักษะการคิดแบบนวัตกร” ต่อยอด Essential Skills Set ของคนไทย

37 views

วันที่ 26 กันยายน 2569 ดร.รุ่งนภา จิตรโรจนรักษ์ ที่ปรึกษาด้านวิจัยและประเมินผลการศึกษา เป็นประธานเปิดกิจกรรม Online Workshop “Think like an Innovator: เปิดมุมมองการเรียนรู้ สู่การคิดแบบนวัตกร” แก่ผู้ผ่านการคัดเลือกในระดับชั้นมัธยมศึกษา อาชีวศึกษา ครู บุคลากรทางการศึกษา และผู้สนใจ จำนวน 250 คนจากผู้สมัครทั้งสิ้น 935 คน เข้าร่วมกิจกรรมฯ ผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ (Zoom) และเปิดโอกาสให้ผู้ที่สนใจสามารถเข้าร่วมผ่านช่องทาง Facebook สภาการศึกษา

กิจกรรม Online Workshop นี้ มุ่งเน้นพัฒนาทักษะการคิดแบบนวัตกรโดยอาศัยกระบวนการคิดเชิงออกแบบ (Design Thinking) เพื่อการคิดค้นและสร้างสรรค์แนวทางการแก้ไขปัญหา ซึ่งมีเนื้อหาองค์ความรู้และกิจกรรมการ Workshop ใน 4 ส่วน ดังนี้

1. ความหมายของนวัตกรรมและการคิดแบบนวัตกร

สกศ. ชวนผู้เข้าร่วมกิจกรรมมาสร้างความเข้าใจร่วมกันว่า “นวัตกรรม ≠ เทคโนโลยีหรือสิ่งประดิษฐ์” เพราะแท้จริงแล้วนวัตกรรมสามารถสื่อความหมายได้กว้างกว่าหลายคนคิด ซึ่งอาจมาในรูปแบบของผลิตภัณฑ์ การให้บริการ หรือกระบวนการใหม่ ๆ ที่ปรับปรุงพัฒนาขึ้นอย่างมีความหมาย ตอบโจทย์ความต้องการ มีความเป็นไปได้ และสามารถสร้างให้เกิดผลกระทบที่ดีและยั่งยืน ทั้งนี้ การมีกระบวนการคิดแบบนวัตกร หรือ Innovative Mindset จะช่วยให้เราสามารถเข้าใจปัญหาได้ พร้อมที่จะเรียนรู้ กล้าคิด กล้าทดลอง และไม่ยึดติดแนวคิดเดิม ๆ เมื่อพบเจอข้อมูลที่มากขึ้น ซึ่งจะนำไปสู่โอกาสในการมองเห็นวิธีการและแนวทางการสร้างสรรค์นวัตกรรมเพื่อการแก้ไขปัญหาอย่างเป็นระบบ

2. การตั้งคำถามและมองเห็นโอกาสรอบตัว

นวัตกรรมเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นมาจากการมองเห็นและเข้าใจปัญหา การตั้งคำถามเพื่อให้เกิดความเข้าใจปัญหาจึงนับเป็นส่วนสำคัญของทักษะการคิดแบบนวัตกรที่จะนำไปสู่การสร้างสรรค์นวัตกรรมการแก้ปัญหาในอนาคต ซึ่งภายใน Online Workshop นี้สกศ. ได้บรรยายและยกตัวอย่างแนวทางการตั้งคำถามเพื่อการเข้าใจและมองเห็นปัญหา การแบ่งระดับของปัญหา และแนวคิดยอดภูเขาน้ำแข็ง (The Tip of the Iceberg) ที่ช่วยชี้ให้เห็นถึงที่มาหรือปัจจัยของปัญหาที่ซ่อนอยู่ ทั้งนี้ ยังมีกิจกรรมการแยกห้องย่อย (Breakout Room) ให้ผู้เข้าร่วมได้ฝึกฝนทักษะและองค์ความรู้ในการขุดค้นปัญหาและร่วมแชร์แนวคิดปัญหารอบตัวที่แต่ละคนได้พบเจอ

3. การเข้าใจปัญหาและการพัฒนาไอเดียนวัตกรรม

การเข้าใจปัญหาที่แท้จริงช่วยให้เราสามารถตั้งสมมติฐานและคิดค้นไอเดียในการแก้ปัญหาได้อย่างตรงจุด ต้องสามารถชี้เห็นว่าปัญหาคืออะไร (What) เกี่ยวข้องกับใครบ้าง (Who) และเกิดขึ้นในพื้นที่หรือบริบทไหน (Where) โดยคำถามหรือข้อสงสัยใดที่ยังไม่มีคำตอบ เราต้องนำตัวเองไปอยู่ในชุมชนเพื่อเข้าไปสัมผัสปัญหา เพิ่มเติมสิ่งที่ไม่รู้ และตรวจสอบสมมติฐานที่ตั้งไว้

4. การสื่อสารและนำเสนอแนวคิดอย่างมีประสิทธิภาพ

การเขียนข้อเสนอโครงการ (Proposal) เป็นหนึ่งกระบวนการที่สามารถสะท้อนให้เห็นถึงประสิทธิภาพในการสื่อสารและการนำเสนอ ซึ่งการเขียน Proposal ที่ดีจะต้องมีความชัดเจน ข้อมูลครบถ้วน ตอบโจทย์กลุ่มเป้าหมาย และมีความน่าสนใจ โดยใน Workshop ได้มีการยกตัวอย่างแนวทางการเขียน Proposal ที่ดี รวมไปถึง Checklist ข้อคำถามก่อนจะเริ่มต้นสื่อสาร หรือนำเสนอ ทั้งนี้ ในช่วงท้ายกิจกรรม สกศ. ได้เชิญชวนผู้เข้าร่วมทั้งผ่านช่องทาง Zoom และ Facebook Live ส่งไอเดียแนวคิดการสร้างสรรค์นวัตกรรมที่ได้รับการพัฒนาผ่านกระบวนการคิดแบบนวัตกร ซึ่งเป็นกิจกรรมที่ผู้เข้าร่วมจะได้สะท้อนถึงองค์ความรู้ที่ได้รับและพัฒนาการทักษะการคิดแบบนวัตกรจาก Workshop ครั้งนี้