วันที่ 29 พฤษภาคม 2569 นางโชติกา วรรณบุรี ผู้อํานวยการสำนักมาตรฐานการศึกษาและพัฒนาการเรียนรู้เป็นประธานการประชุมระดมความคิดเห็นเพื่อจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบายและกลไกการพัฒนาระบบการศึกษาที่ยืดหยุ่นตอบสนองการเรียนรู้ตลอดชีวิตและการทำงานในโลกอนาคต โดยมีรศ.ดร.มารุต พัฒผล มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ นางสาวอุษา คงสาย ผู้อํานวยกลุ่มมาตรฐานการศึกษา พร้อมด้วยผู้ทรงคุณวุฒิ นักวิชาการ ผู้แทนจากหน่วยงานการศึกษา ผู้บริหารสถานศึกษา เข้าร่วมประชุม ณ ห้องประชุมพจน์ สะเพียรชัย สกศ. ควบคู่กับการประชุมผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์

นางโชติกา กล่าวว่า สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา (สกศ.) ในฐานะหน่วยงานด้านนโยบายการศึกษาเห็นความสำคัญในการศึกษาวิจัยระบบการศึกษาที่ยืดหยุ่นและมีคุณภาพรองรับการเปลี่ยนแปลงแห่งโลกอนาคต โดยมีการศึกษาองค์ประกอบและลักษณะของระบบการศึกษาที่ยืดหยุ่น กลไกการพัฒนาระบบการศึกษาที่ยืดหยุ่นเพื่อประโยชน์ในการพัฒนาระบบการศึกษาของประเทศ ซึ่งสอดคล้องกับนโยบายการศึกษาของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการที่เชื่อมโยงด้านการขับเคลื่อน Thailand Zero Dropout คู่กับการปรับรูปแบบการเรียนรู้ให้มีความยืดหยุ่น ซึ่งข้อเสนอแนะ และข้อคิดเห็นที่ได้จากการประชุมในวันนี้เชื่อว่าจะช่วยให้การขับเคลื่อนการศึกษาที่ยืดหยุ่นมีการดำเนินงานได้อย่างรูปธรรม และตอบสนองการเรียนรู้และการทำงานในโลกอนาคตต่อไป

นางสาวอุษา นำเสนอผลการศึกษา “ระบบการศึกษาที่ยืดหยุ่นและมีคุณภาพตอบสนองการพัฒนา ศักยภาพของผู้เรียนและการเปลี่ยนแปลงในอนาคต” โดยระบบการศึกษาที่ยืดหยุ่นที่ตอบสนองการเรียนรู้ตลอดชีวิตและการทำงานในอนาคตมี 6 องค์ประกอบที่เชื่อมโยงกันอย่างเป็นระบบ ได้แก่ 1) หลักสูตรยืดหยุ่น ตอบสนองความต้องการและความถนัดของผู้เรียน 2) ความจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมศักยภาพ ความถนัดและความสนใจของผู้เรียน 3) การวัดผลและประเมินผลเพื่อพัฒนาศักยภาพของผู้เรียน 4) การรับรองและเทียบโอนผลการเรียนรู้และประสบการณ์ 5) ระบบฐานข้อมูลผู้เรียนรายบุคคล และ 6) เทคโนโลยีและปัญญาประดิษฐ์เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ ซึ่งการขับเคลื่อนระบบการศึกษาที่ยืดหยุ่นให้ประสบความสำเร็จและมีประสิทธิภาพนั้นต้องอาศัยการทำงานที่สอดประสานกันทั้ง ระบบธนาคารหน่วยกิตและคลังหน่วยกิตดิจิทัล ระบบแนะแนวช่วยเหลือและส่งต่อผู้เรียน การสนับสนุนครูและบุคลากรทางการศึกษา, ความร่วมมือกับภาคีเครือข่ายและการมีส่วนร่วมทุกภาคส่วน รวมทั้งระบบงบประมาณเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต และระบบกำกับ ติดตาม ประเมินผลการจัดการศึกษา 

จากนั้น ดร. มารุต นำเสนอผลการศึกษาและข้อเสนอการจัดการศึกษาที่เชื่อมโยงการศึกษาในระบบ นอกระบบ ตามอัธยาศัย และการเรียนรู้ตลอดชีวิต โดยจุดเน้นนโยบายเพื่อการเปลี่ยนแปลงสู่การจัดการศึกษายืดหยุ่นในปัจจุบัน คือ 1) ส่งเสริมและสนับสนุนให้สถานศึกษาขั้นพื้นฐานที่จัดการศึกษาประเภทสามัญศึกษามีการจัดการเรียนรู้โดยใช้วิธีการและแหล่งการเรียนรู้ที่หลากหลาย เช่น การเรียนรู้ในห้องเรียน การเรียนรู้ด้วยตนเองนอกห้องเรียน โดยนับเป็นเวลาเรียนได้ และมีการวัดและประเมินผลที่เน้นสมรรถนะที่ผู้เรียนปฏิบัติได้จริงมากกว่าการทำแบบทดสอบในชั้นเรียน 2) ส่งเสริมและสนับสนุนให้สถานศึกษาขั้นพื้นฐานที่จัดการศึกษาประเภทอาชีวะศึกษาจัดการศึกษายืดหยุ่นที่เน้นการเรียนรู้จากสถานประกอบการ การเรียนรู้ด้วยตนเองผ่านบทเรียนโมดูล การเรียนรู้ผ่านโครงงานการวิจัยนวัตกรรม โดยสามารถนับเป็นเวลาเรียนได้ 3) ส่งเสริมและสนับสนุนให้สถานศึกษาที่จัดการศึกษาระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานทุกแห่งจัดการเรียนรู้ที่เน้นสมรรถนะผู้เรียนเป็นสำคัญ ปรับปรุงระเบียบและแนวปฏิบัติด้านการวัดและประเมินผล และมีการรับรองผลการเรียนจากวิธีการและรูปแบบการเรียนที่หลากหลาย โดยมุ่งเน้นการจัดการศึกษาที่ยืดหยุ่น ทันสมัย ตอบโจทย์ความถนัดและความสนใจของผู้เรียนในศตวรรษที่ 21

ที่ประชุมได้ร่วมกันอภิปรายให้ข้อคิดเห็น และข้อเสนอแนะต่อแนวทางพัฒนาการศึกษายืดหยุ่น ในประเด็นต่าง ๆ เช่น สถานศึกษาบางแห่งยังขาดความรู้ความเข้าใจเรื่องการจัดการศึกษาที่ยืดหยุ่น การสร้างความเชื่อมั่นในการรับรองผลลัพธ์การศึกษา และทำให้ทุกคนสามารถเชื่อมโยงผลการศึกษาหรือประสบการณ์เข้าสู่คุณวุฒิทางการศึกษาได้ การมีเครือข่ายการจัดการศึกษาที่ยืดหยุ่น มีการผลิตและพัฒนาครูที่สามารถสร้างระบบนิเวศการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพได้ การหาความร่วมมือระหว่างสถานประกอบและสถานศึกษาที่ร่วมกันออกแบบการเรียนการสอน ฝึกทักษะผู้เรียน รวมถึงการวัดและประเมินผลตั้งแต่ต้นทางจนถึงปลายทาง เป็นต้น 
สกศ. จะนำผลการประชุมไปเป็นแนวทางพัฒนาการศึกษายืดหยุ่น และจัดทำเป็นข้อเสนอเชิงนโยบายต่อไป