คณะอนุฯ ประเมินผลฯ ชูประเด็นยกระดับคุณภาพการศึกษา เจาะลึก PISA - แผนการศึกษาแห่งชาติ - OECD - พ.ร.บ. การศึกษาแห่งชาติ’42
วันที่ 7 พฤษภาคม 2569 ดร.บัณฑิตย์ ศรีพุทธางกูร เป็นประธานการประชุมคณะอนุกรรมการสภาการศึกษาด้านประเมินผลการจัดการศึกษา ครั้งที่ 2/2569 โดยมี คณะอนุกรรมการฯ ดร.นิติ นาชิต รองเลขาธิการสภาการศึกษา พร้อมด้วย นายวีระพงษ์ อู๋เจริญ ผู้อำนวยการสำนักประเมินผลการศึกษา ข้าราชการ และบุคลากรสำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา (สกศ.) ร่วมประชุม ณ ห้องกำแหง พลางกูร ชั้น 3 อาคาร 56 ปี สกศ.


ที่ประชุมร่วมกันพิจารณา 4 ประเด็นสำคัญ ดังนี้
1. การประเมินผลกลไกการยกระดับการทดสอบ PISA 2025 และข้อเสนอในการเตรียมความพร้อมการสอบ PISA 2029 โดย สกศ. ได้ลงพื้นที่เก็บข้อมูลมาวิเคราะห์พบความท้าทายในหลายมิติ โดยเฉพาะความพร้อมของแต่ละโรงเรียน ครูต้องการระบบสนับสนุนต่อเนื่อง ผู้เรียนมีข้อจำกัด ตลอดจนช่องว่างระหว่างนโยบายกับการปฏิบัติ แต่ในภาพรวมเริ่มมีโครงสร้างกลไกที่ครบขึ้น ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าการยกระดับ PISA ต้องดำเนินการในลักษณะจำแนกบริบท สนับสนุนอย่างมุ่งเป้า ติดตามการเปลี่ยนแปลงในระดับห้องเรียนและผู้เรียน รวมถึงเชื่อมโยงบทเรียนจากข้อมูล Time Series ปี 2018 – 2025 เพื่อนำไปสู่การจัดทำข้อเสนอฯ ซึ่งให้ความสำคัญกับ Reading และ Media and AI Literacy: MAI ประกอบด้วย 4 กลไกหลัก ได้แก่ 1) กลไกยุทธศาสตร์และธรรมาภิบาลร่วม 2) กลไกการจัดการเรียนรู้และการประเมินสมรรถนะด้านการอ่านและการใช้สื่อกับปัญญาประดิษฐ์อย่างรู้เท่าทัน 3) กลไกข้อมูลและการสนับสนุนแบบมุ่งเป้า 4) กลไกวัฒนธรรม แรงจูงใจ และการมีส่วนร่วมของผู้เรียน

2. ผลการติดตามและประเมินผลการจัดการศึกษาตามแผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560 – 2579 ในช่วงปี พ.ศ. 2560 – 2567 ได้ทำการประเมินตามเป้าหมายการพัฒนาการศึกษา 5 ด้าน คือ Access, Equity, Quality, Efficiency and Relevancy ซึ่งผลการดำเนินงานภาพรวมมีพัฒนาการเชิงบวก อย่างไรก็ตามยังเผชิญปัญหาด้านคุณภาพและความเท่าเทียม ปัญหา Big Data รวมถึงข้อจำกัดเชิงโครงสร้างจากปัญหาความยากจนและประสิทธิภาพงบประมาณเรียนฟรี 15 ปี ส่งผลถึงความจำเป็นในการปฏิรูปครึ่งหลังของแผนฯ ที่ต้องมุ่งเน้นหลักสูตรฐานสมรรถนะ การบูรณาการฐานข้อมูลอัจฉริยะ และการกระจายอำนาจสู่พื้นที่ เพื่อยกระดับขีดความสามารถของผู้เรียนให้มีทักษะขั้นสูงและตรงจุดในอุตสาหกรรมเป้าหมายใหม่ของประเทศ

3. การประเมินผลเชิงลึกทางการศึกษา (Technical Reviews) เพื่อเตรียมความพร้อมในการเข้าเป็นสมาชิก OECD ที่ประชุมเห็นชอบกรอบและแผนการดำเนินงาน โดยในปี พ.ศ. 2569 ต้องเร่งจัดตั้งกลไกและคณะทำงาน National Coordinator ร่างและส่งคำตอบ Policy Questionnaire ฉบับสมบูรณ์ให้ทันภายในวันที่ 11 กันยายน 2569 พร้อมเข้าร่วมประชุม EDPC และ CERI จากนั้นช่วงปี พ.ศ. 2570 - 2571 จะเป็นปีของการพัฒนาระบบฐานข้อมูลร่วมกับ OECD และติดตามผลเพื่อนำเสนอต่อ EDPC ตามลำดับ

4. การประเมินผลการจัดการศึกษาตามพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 โดย สกศ. ได้ดำเนินการ การศึกษา ระดมรับฟังความคิดเห็นจากผู้เกี่ยวข้อง และวิเคราะห์ข้อมูลอย่างรอบด้าน ชี้ให้เห็นว่ากฎหมายเดิมมีหลักการที่มีคุณค่าโดยมีผลสำเร็จในด้านการขยายโอกาสและการวางสิทธิทางการศึกษา แต่จำเป็นต้องยกระดับกลไกกฎหมายการศึกษาแห่งชาติฉบับใหม่ให้ตอบโจทย์บริบทปัจจุบัน โดยมีลักษณะสำคัญคือ เป็นกฎหมายฐานสิทธิที่มีหลักประกันจริง ทำหน้าที่เป็นเครื่องมือนโยบายที่เชื่อมเป้าหมายกับผลลัพธ์ผู้เรียน และเป็นสถาปัตยกรรมเชิงสถาบันที่ทำให้ระบบการศึกษาทำงานได้จริง โดยวางความสัมพันธ์ภาคส่วนที่เกี่ยวข้องอย่างชัดเจน เป็นประโยชน์ต่อผู้เรียน สถานศึกษา และระบบการศึกษาในอนาคต

ทั้งนี้ สกศ. จะรวบรวมข้อเสนอแนะจากการประชุมไปปรับปรุงรายงานให้มีความสมบูรณ์ เพื่อนำเสนอต่อที่ประชุมสภาการศึกษาพิจารณาต่อไป

