วันที่ 5 พฤษภาคม 2569 สำนักประเมินผลการจัดการศึกษา สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา (สกศ.) จัดการประชุมหารือและแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และประสบการณ์ด้านการจัดการเรียนรู้ ร่วมกับกระทรวงศึกษาธิการ วัฒนธรรม กีฬา วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (MEXT) ประเทศญี่ปุ่น โดยได้รับเกียรติจาก Ms. Ai CHUMAN ผู้เชี่ยวชาญอาวุโสด้านความร่วมมือระหว่างประเทศ เป็นวิทยากรหลักในการถ่ายทอดองค์ความรู้และแลกเปลี่ยนประสบการณ์ด้านการจัดการศึกษา โดยมีผู้แทนจากสถานเอกอัครราชทูตญี่ปุ่นประจำประเทศไทย ได้แก่ นายทากามาสะ ทานิมูระ และนางสาวณัฐวรรณ ตันไพบูลย์ พร้อมกับผู้แทนจากสำนักความสัมพันธ์ต่างประเทศ สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ ตลอดจนการสนับสนุนภายใต้กรอบความร่วมมือของ UNESCO โดยมี Ms. Imoto Sayaka ตำแหน่ง Associate Education Specialist (UNV) เข้าร่วมดูแลและอำนวยความสะดวกในการประชุม

การประชุมครั้งนี้เป็นการต่อยอดความร่วมมือจากการศึกษาดูงาน ณ ประเทศญี่ปุ่น เมื่อปี 2568 ซึ่งฝ่ายไทยได้แสดงความสนใจแนวทาง “Tokkatsu” หรือกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนของญี่ปุ่น ที่มุ่งเน้นการเรียนรู้ผ่านการปฏิบัติจริงในชีวิตประจำวันของโรงเรียน อันเป็นกลไกสำคัญในการส่งเสริมการศึกษาแบบองค์รวม (Holistic Education)

การหารือมุ่งเน้นการแลกเปลี่ยนแนวคิดด้านการพัฒนาผู้เรียนอย่างสมดุลใน 3 มิติ ได้แก่ ชิ (ความรู้) โทคุ (คุณลักษณะและคุณค่า) และไท (สุขภาวะทางกาย) โดย Tokkatsu ถูกนำเสนอในฐานะเครื่องมือสำคัญที่ช่วยบูรณาการการพัฒนาดังกล่าวผ่านกิจกรรมต่าง ๆ อาทิ การประชุมชั้นเรียน การมอบหมายบทบาทหน้าที่ การทำความสะอาดโรงเรียน และกิจกรรมกลุ่มแบบร่วมมือ ซึ่งส่งเสริมทักษะทางสังคมและอารมณ์ (Social and Emotional Learning: SEL) ความมีวินัย ภาวะผู้นำ และความรับผิดชอบของผู้เรียน

ภายใต้บริบทการเตรียมความพร้อมของประเทศไทยในการก้าวสู่การเป็นสมาชิกของ องค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (OECD) แนวทาง Tokkatsu ได้รับความสนใจในฐานะต้นแบบที่สามารถนำมาปรับใช้เพื่อพัฒนาผู้เรียนอย่างรอบด้าน ทั้งด้านวิชาการ คุณลักษณะ และความเป็นอยู่ที่ดี (Well-Being) ซึ่งสอดคล้องกับกรอบการพัฒนาการศึกษาระดับสากล

ในโอกาสนี้ ฝ่ายญี่ปุ่นได้นำเสนอประสบการณ์จากโครงการ EDU-Port Japan ซึ่งดำเนินการแล้วกว่า 145 โครงการใน 57 ประเทศ รวมถึงประเทศในภูมิภาคอาเซียน สะท้อนให้เห็นถึงศักยภาพของแนวปฏิบัติ Tokkatsu ในการปรับใช้กับบริบททางวัฒนธรรมที่หลากหลายได้อย่างมีประสิทธิภาพ

นอกจากนี้ ผู้แทน MEXT ยังได้แสดงความสนใจติดตามความก้าวหน้าของการดำเนินงาน Tokkatsu ในประเทศไทย ทั้งในด้านเป้าหมาย แผนการดำเนินงาน และสถานะการขับเคลื่อนในปัจจุบัน เพื่อร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้และพัฒนาแนวทางความร่วมมืออย่างต่อเนื่อง

ทั้งสองฝ่ายเห็นพ้องกันว่าการดำเนินความร่วมมือในลักษณะ “การสร้างร่วมกัน” (Co-Creation) จะเป็นกลไกสำคัญในการพัฒนาแนวทางการศึกษาที่สอดคล้องกับบริบทของประเทศไทย และเชื่อมโยงกับวาระการศึกษาโลก Beyond 2030

ผลจากการหารือในครั้งนี้คาดว่าจะนำไปสู่การพัฒนาโปรแกรมการศึกษาในรูปแบบโมดูลที่สามารถนำไปปรับใช้ได้จริงในระบบการศึกษาไทย อันจะเป็นส่วนสำคัญในการยกระดับคุณภาพการศึกษาไทยสู่มาตรฐานสากล และรองรับการก้าวสู่ OECD ในอนาคต