วันที่ 30 เมษายน – 1 พฤษภาคม 2569 นางอำภา พรหมวาทย์ ที่ปรึกษาด้านนโยบายและแผนการศึกษา เป็นประธานเปิดการประชุมเชิงปฏิบัติการ เรื่อง การพัฒนาเครือข่ายข้อมูลการศึกษาเฉพาะทาง: เปิดประตูสร้างฝัน สู่เส้นทางวิชาชีพการศึกษาเฉพาะทาง โดยมี ผู้แทนจากหน่วยงานที่จัดการศึกษาเฉพาะทาง ได้แก่ กลุ่มการศึกษาวิชาชีพเฉพาะทาง กลุ่มวิชาชีพทหาร ตำรวจ และกลุ่มวิชาชีพแพทย์ พยาบาล พร้อมด้วย ครู บุคลากรทางการศึกษา นางสาวช่อบุญ จิรานุภาพ ผู้อำนวยการสำนักเทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อการศึกษา และบุคลากรสำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา (สกศ.) ร่วมประชุม ณ โรงแรมริเวอร์ไซด์ แบงค็อก กรุงเทพมหานคร ควบคู่กับการถ่ายทอดสดผ่าน Facebook “สภาการศึกษา” 

การจัดการศึกษาเฉพาะทางในประเทศไทยซึ่งมีหลายหน่วยงานร่วมจัดการศึกษาที่สอดคล้องกับพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 ในมาตรา 21 ระบุว่า “กระทรวง ทบวง กรม รัฐวิสาหกิจ และหน่วยงานอื่นของรัฐอาจจัดการศึกษาเฉพาะทางตามความต้องการและความชำนาญของหน่วยงานนั้น โดยคำนึงถึงนโยบายและมาตรฐานของชาติ ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่กำหนดในกฎกระทรวง” และเป็นไปตามกฎกระทรวงว่าด้วยการจัดการศึกษาเฉพาะทาง พ.ศ. 2547 ซึ่งเป็นการจัดการศึกษาลักษณะพิเศษที่แตกต่างจากการจัดการศึกษาในหลักสูตรปกติทั่วไป โดยมุ่งผลิตบุคลากรที่มีความรู้และทักษะวิชาชีพเฉพาะทางตามความต้องการของหน่วยงาน ได้แก่ กระทรวงกลาโหม กระทรวงมหาดไทย สำนักงานตำรวจแห่งชาติ กระทรวงคมนาคม กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม กระทรวงสาธารณสุข สภากาชาดไทย เนติบัณฑิตยสภาในพระบรมราชูปถัมภ์ ซึ่งมุ่งพัฒนาผู้เรียนผ่านหลักสูตร ม.ปลายหรือเทียบเท่า หลังม.ปลายหรือเทียบเท่าที่ไม่ใช่อุดมศึกษา อนุปริญญา และปริญญาตรี รวมถึงมีการใช้บุคลากรที่มีความรู้ความเชี่ยวชาญในวิชาชีพเฉพาะมาถ่ายทอดความรู้ เพื่อบ่มเพาะผู้เรียนให้มีสมรรถนะตรงตามความต้องการของหน่วยงานและพร้อมขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศ

พลโท ทองคำ ชุมพล ผู้ทรงคุณวุฒิพิเศษกองทัพบก บรรยาย เรื่อง “การศึกษาเฉพาะทางต่อการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศไทย” โดยสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับหน่วยงานที่จัดการศึกษาเฉพาะทาง รวมถึงกลไกการรับรองมาตรฐานหลักสูตรการศึกษาผ่านความร่วมมือกับ ศธ. อว. และสภาวิชาชีพต่างๆ พร้อมตัวอย่างการดำเนินงานของกระทรวงกลาโหม มีหน่วยงานดูแลสถานศึกษาในกำกับของตนเอง คือ กองบัญชาการกองทัพไทย กองทัพบก กองทัพเรือ และกองทัพอากาศ หัวใจสำคัญคือหลักการ “เข้าใจ เข้าถึง และพัฒนา” โดยเฉพาะการก้าวทันความเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีที่ต้องนำมาปรับใช้ในหลักสูตรการสอน เช่น การสอนบินโดรนหรือทักษะดิจิทัลสมัยใหม่ เพื่อให้การผลิตกำลังพลเฉพาะทางของไทยมีคุณภาพเทียบเท่ามาตรฐานสากลและสามารถแข่งขันได้ในเวทีโลก

จากนั้นเป็นการอภิปราย 3 กลุ่มสายงาน ได้แก่ 1) กลุ่มการศึกษาวิชาชีพเฉพาะทาง 2) กลุ่มการศึกษาวิชาชีพทหาร ตำรวจ 3) กลุ่มการศึกษาวิชาชีพแพทย์ พยาบาล โดยได้รับความร่วมมือจากสถานศึกษาชั้นนำกว่า 26 แห่ง ร่วมกันถ่ายทอดข้อมูลการเข้าศึกษาและเส้นทางความก้าวหน้าในอาชีพ ได้แก่ โรงเรียนช่างการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค วิทยาลัยการชลประทาน โรงเรียนวิศวกรรมรถไฟ โรงเรียนการไปรษณีย์ สถาบันอุตุนิยมวิทยา สถาบันการบินพลเรือน ศูนย์ฝึกพาณิชย์นาวี โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า โรงเรียนนายเรือ โรงเรียนนายเรืออากาศนวมินทกษัตริยาธิราช โรงเรียนช่างฝีมือทหาร โรงเรียนแผนที่ โรงเรียนดุริยางค์ทหารบก โรงเรียนสื่อสารและเทคโนโลยีสารสนเทศ โรงเรียนอิเล็กทรอนิกส์ โรงเรียนทหารนาวิกโยธิน โรงเรียนดุริยางค์ทหารเรือ โรงเรียนนาวิกเวชกิจ โรงเรียนจ่าอากาศ โรงเรียนดุริยางค์ทหารอากาศ กองบัญชาการศึกษาสำนักงานตำรวจแห่งชาติ สถาบันพระบรมราชชนก สถาบันการพยาบาลศรีสวรินทิรา สภากาชาดไทย วิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า วิทยาลัยพยาบาลตำรวจ สำนักส่งเสริมสนับสนุนการผลิตพัฒนาแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ เพื่อสร้างความเข้าใจในการเรียนการสอนที่มุ่งเน้นทักษะเฉพาะทาง (รับชมย้อนหลังได้ที่ YouTube “สภาการศึกษา”)

สำหรับรายละเอียดการเรียนการสอนนั้นแต่ละกลุ่มมีจุดเด่นที่น่าสนใจ เช่น - กลุ่มการศึกษาวิชาชีพเฉพาะทาง : โรงเรียนวิศวกรรมรถไฟ มุ่งผลิตบุคลากรผู้ชำนาญการในระดับปฏิบัติการรองรับอุตสาหกรรมขนส่งทางรางไทย ในหลักสูตรระดับ ปวส. 5 สาขาวิชา ได้แก่ ช่างเครื่องกล ช่างเทคนิคไฟฟ้ารถจักรและล้อเลื่อน ช่างอาณัติสัญญาณและโทรคมนาคม ช่างโยธา และการจัดการเดินรถ - กลุ่มการศึกษาวิชาชีพทหาร ตำรวจ : เน้นระเบียบวินัยควบคู่กับวิชาการ เมื่อสำเร็จการศึกษาได้รับพระราชทานกระบี่และปริญญาบัตรตามสาขาวิชา พร้อมบรรจุเข้ารับราชการเป็นนายทหารสัญญาบัตร ยศร้อยตรี/เรือตรี/เรืออากาศตรี/ร้อยตำรวจตรี และได้รับเบี้ยเลี้ยงระหว่างการศึกษา - กลุ่มการศึกษาวิชาชีพแพทย์ พยาบาล : สถาบันการพยาบาลศรีสวรินทิรา สภากาชาดไทย เปิดรับนักศึกษาหลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต พร้อมสนับสนุนทุนการศึกษาสภากาชาดไทยให้แก่ผู้ผ่านการคัดเลือกทุกคน เพื่อสร้างโอกาสทางการศึกษาสู่สังคมไทย 

สกศ. ขอแนะนำแพลตฟอร์มระบบบริหารจัดการสารสนเทศดิจิทัลทางการศึกษา สำหรับลงทะเบียนจัดเก็บข้อมูลสถิติการศึกษาเฉพาะทางคือ ISTEd : Information System for Thailand Education ที่พัฒนาขึ้นเพื่อเป็นเครื่องมือรวบรวมและเชื่อมโยงข้อมูลด้านการศึกษาของหน่วยจัดการศึกษาในประเทศไทย ประกอบด้วยตัวชี้วัดทางการศึกษา ได้แก่ การประเมินคุณภาพการศึกษา คุณภาพการศึกษา ดัชนีการเรียนรู้ตลอดชีวิต การเข้าถึงโอกาสทางการศึกษา ปีการศึกษาเฉลี่ยของประชากร โดยมุ่งหวังให้เป็นข้อมูลในการวางแผนการศึกษาของประเทศไทยให้เป็นไปตามเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนด้านการศึกษาหรือ SDG 4 ในการสร้างหลักประกันให้การศึกษามีคุณภาพอย่างครอบคลุมและส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตอย่างยั่งยืน (แพลตฟอร์ม ISTEd >> https:// isted.onec.go.th)