เมื่อวันที่ 26 - 27 มีนาคม 2569 สำนักมาตรฐานการศึกษาและพัฒนาการเรียนรู้ สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา (สกศ.) ลงพื้นที่จังหวัดสตูล เพื่อจัด “การประชุมเก็บข้อมูลการส่งเสริมการจัดการศึกษาเชิงพื้นที่ ภาคใต้: จังหวัดสตูล” โดยมี นายทวีศักดิ์ แก้วสลำ รองนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดสตูล และนายดาลัน นุงอาหลี รองนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดสตูล ร่วมกล่าวต้อนรับและแลกเปลี่ยนข้อมูล สภาการศึกษาองค์การบริหารส่วนจังหวัดสตูล (สภาการศึกษา อบจ.สตูล) และการขับเคลื่อนเมืองแห่งการเรียนรู้ (Learning City)
พร้อมด้วย นางโชติกา วรรณบุรี ผู้อำนวยการสำนักมาตรฐานการศึกษาและพัฒนาการเรียนรู้ นางนุตเราะห์ ชัยยะวิริยะ ผู้อำนวยการกองการศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม นายอภิชาติ อดิศักดิ์ภิรมย์ คณะกรรมการสภาการศึกษาอบจ.สตูล ร่วมหารือ ณ องค์การบริหารส่วนจังหวัดสตูล โอกาสนี้ สกศ. ได้ศึกษาดูงานโครงการห้องสมุดมีชีวิต โดยมี นายกิติศักดิ์ มูสิกสง นายกเทศมนตรีเมืองสตูล และคณะผู้บริหารเทศบาลเมืองสตูล ให้การต้อนรับพร้อมด้วยวิทยากรจากอุทยานการเรียนรู้ TK Park สตูล ร่วมนำชมกิจกรรมภายใน TK Park สตูล และแหล่งเรียนรู้พหุวัฒนธรรม ณ ย่านเมืองเก่าสตูล

สำหรับ “สภาการศึกษาองค์การบริหารส่วนจังหวัดสตูล” ปัจจุบันเป็นสมัชชาสภาการศึกษาระดับจังหวัดแห่งแรกและแห่งเดียวของไทยที่จัดตั้งขึ้นโดยกฎหมายขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยมี นายสัมฤทธิ์ เลียงประสิทธิ์ นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดสตูล เป็นผู้ลงนาม และได้เชิญ นายเหมพงศ์ ทวีกาญจน์เป็นประธานสภาการศึกษา อบจ.สตูล มีจุดเน้นสำคัญคือ การยกระดับการอ่านออกเขียนได้ให้กับนักเรียนจากโรงเรียนทุกสังกัดของจังหวัดสตูล โดยใช้คู่มือเทคนิค Scaffolding ของสภากาชาดไทย มาเป็นเครื่องมือพัฒนาทักษะครูให้สามารถสร้าง “นั่งร้านทางการเรียนรู้” ช่วยให้เด็กค่อย ๆ อ่านออกเขียนได้ทีละขั้น และนำข้อมูลมาประมวลผลใน www.satun-ed.com หรือระบบการติดตามและประเมินผลการอ่านและเขียน ซึ่งจัดทำขึ้นโดยคณะกรรมการสภาการศึกษา อบจ.สตูล ทำให้ผลสัมฤทธิ์ด้านการอ่านออกเขียนได้ของนักเรียนจังหวัดสตูลมีอัตราส่วนเพิ่มขึ้นกว่าร้อยละ 30

นอกจากนี้ จังหวัดสตูลถือเป็นต้นแบบของการขับเคลื่อนเมืองแห่งการเรียนรู้ระดับโลก โดยองค์การบริหารส่วนจังหวัดสตูล ร่วมกับเทศบาลเมืองสตูล มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (มจธ.) และภาคีเครือข่าย ได้ร่วมกันพัฒนาระบบนิเวศการเรียนรู้ของเมืองอย่างเป็นระบบ โดยใช้ทรัพยากรธรรมชาติเป็นฐานการเรียนรู้ผ่านอุทยานธรณีโลกสตูล ควบคู่กับการใช้พลังของสังคมพหุวัฒนธรรม ไทย–จีน–พุทธ–อิสลาม รวมถึงกลุ่มชาติพันธุ์มันนิ และอุรักลาโว้ย เป็นทุนทางสังคมในการเรียนรู้เรื่องความเข้าใจและการอยู่ร่วมกัน จนทำให้สตูลได้รับการคัดเลือกเป็นสมาชิกเครือข่ายเมืองแห่งการเรียนรู้ของ UNESCO ประจำปี 2568

พร้อมกันนี้ เทศบาลเมืองสตูลยังได้จัดตั้ง TK Park สตูล เป็นพื้นที่กลางสำหรับการเรียนรู้ของคนทุกช่วงวัย ควบคู่กับกิจกรรมเส้นทางรถรางเรียนรู้สตูลที่เชื่อมโยงแหล่งเรียนรู้สำคัญของเมือง อาทิ มัสยิดมำบัง ศาลเจ้าโป้เจ้เก้ง ศาลเจ้าแห่งแรกของเมืองสตูล สถาปัตยกรรมชิโน-โปรตุกิสบนเส้นทางถนนบุรีวานิช พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติสตูล (คฤหาสน์กูเด็น) และเขาโต๊ะพญาวัง ทำให้การเรียนรู้เกิดขึ้นจากประสบการณ์จริงในทุกมิติของพื้นที่ และสะท้อนภาพ “เมืองทั้งเมืองคือห้องเรียน” ต่อยอดด้วยสื่อสังคมออนไลน์อย่าง “TikTok โหม๋เรา เล่าตูลล”ที่เปิดพื้นที่ให้คนรุ่นใหม่ร่วมเล่าเรื่องเมืองของตนเอง

การดำเนินงานในพื้นที่สามารถต่อยอดสู่การขับเคลื่อนมติสมัชชาสภาการศึกษาระดับชาติ มติที่ 2 เรื่อง “ระบบนิเวศการเรียนรู้ : Key Success Factors ของเมืองแห่งการเรียนรู้ตลอดชีวิต” ได้อย่างมีประสิทธิภาพจากการลงพื้นที่พบว่า จังหวัดสตูลมีจุดแข็งสำคัญคือการทำงานแบบ “One Team” การเปิดใจยอมรับระหว่างผู้บริหารและภาคส่วนต่าง ๆ รวมถึงมีการเชื่อมโยงภารกิจพร้อมบูรณาการงบประมาณร่วมกัน ซึ่งเป็นข้อมูลสำคัญที่ สกศ. จะนำมาเป็นองค์ความรู้ในการขับเคลื่อนข้อเสนอแนวทางการพัฒนาเมืองแห่งการเรียนรู้ที่เอื้อต่อ
การพัฒนาคนตลอดช่วงชีวิต เพื่อพัฒนาพื้นที่อื่น ๆ ให้ไทยก้าวสู่การเป็น “ชาติแห่งการเรียนรู้” หรือ Learning Nation ต่อไป