วันที่ 4 มีนาคม 2569 รศ.ดร.ประวิต เอราวรรณ์ เลขาธิการสภาการศึกษา เป็นประธานเปิดการประชุมส่งเสริมศักยภาพการจัดการศึกษาเชิงพื้นที่ สมัชชาสภาการศึกษาระดับภูมิภาค ครั้งที่ 3: ภาคใต้ โดยมี ดร.นิติ นาชิต รองเลขาธิการสภาการศึกษา ดร.กาญจนา หงษ์รัตน์ ผู้อำนวยการสำนักกรอบคุณวุฒิแห่งชาติ นางสาวกรกมล จึงสำราญ ผู้อำนวยการกลุ่มพัฒนานโยบายด้านการมีส่วนร่วมและการเพิ่มโอกาสทางการศึกษา พร้อมด้วยผู้แทนสมัชชาการศึกษาจังหวัด หน่วยงานการศึกษา ภาคประชาสังคม ภาคเอกชน ณ ห้องประชุมพจน์ สะเพียรชัย สกศ. ร่วมกับการประชุมผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ 

รศ.ดร.ประวิต กล่าวว่า การจัดการศึกษาเชิงพื้นที่เป็นประเด็นที่่สกศ. ให้ความสำคัญเป็นอย่างมาก เพื่อขับเคลื่อนให้การจัดการศึกษาถูกกระจายอำนาจลงไปสู่ท้องถิ่นมากยิ่งขึ้น โดยต้องอาศัยทุกภาคส่วน ทั้งภาคผู้ประกอบการ ผู้นำชุมชน และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเข้ามาร่วมในการขับเคลื่อน การประชุมในครั้งนี้จึงเป็นเสมือนเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้และประสานเครือข่ายการทำงาน เพื่อนำไปสู่การขับเคลื่อนการศึกษาในระดับพื้นที่ให้มากยิ่งขึ้น เพื่อให้สังคมไทยกลายเป็นสังคมแห่งการเรียนรู้ ยกระดับคุณภาพชีวิต ลดความเหลื่อมล้ำ และนำไปสู่สัมมาชีพในอนาคต

ดร.นิติ ได้บรรยายพิเศษ เรื่อง “Lifelong Learning for Longevity: เรียนรู้เพื่อชีวิตยืนยาว” ใจความสำคัญว่า ประเทศไทยได้ก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างสมบูรณ์ และกำลังก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัยระดับสุดยอด (Super-Aged Society) โลกกำลังเปลี่ยนผ่านสู่สังคมอายุยืน (Longevity Society) ซึ่งมาพร้อมกับความเปลี่ยนแปลงของตลาดแรงงานและทักษะอาชีพ แนวคิด Lifelong Learning for Longevity: เรียนรู้เพื่อชีวิตยืนยาว จึงเป็นการยกระดับบทบาทการศึกษาจากการพัฒนาคนในวัยเรียนสู่การดูแลและต่อยอดศักยภาพตลอดช่วงชีวิต และจัดให้มีระบบการเรียนรู้ที่ยืดหยุ่น เข้าถึงได้ รวมทั้งสนับสนุนการทำงาน การสร้างรายได้ และคุณภาพชีวิตในระยะยาว

จากนั้นเป็นการเปิดเวทีเสวนาในประเด็น “Growth Together การพัฒนาการศึกษาเชิงพื้นที่อย่างยั่งยืน” โดยได้รับเกียรติจาก นางสาววรรณกนก เปาะอิแตดาโอะ นากยกสมาคมเด็กและเยาวชนเพื่อสันติภาพ ชายแดนใต้ (กลุ่มลูกเหรียง) และนายนิพนธ์ รัตนาคม ผู้อำนวยการศูนย์การเรียนยุวชนสร้างสุข จังหวัดสงขลา ดำเนินรายการโดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.บุญชู บุญลิขิตศิริ รองคณบดีฝ่ายบริหารและวิเทศสัมพันธ์ มหาวิทยาลัยบูรพา  โดยแนวทางการดำเนินงานของกลุ่มลูกเหรียงนั้นมองว่าการศึกษาเป็นการสร้างระบบนิเวศที่ทำให้เด็กที่อยู่ในสภาวะเปราะบางได้เติบโตไปตามเป้าหมายของแต่ละคน สำหรับเด็กนอกระบบจะมีการจัดห้องเรียนในชุมชนตามความสนใจของเด็ก และดึงเอาครู ชาวบ้าน ปราชญ์ชาวบ้าน แกนนำชุมชน มาให้ความรู้หรือให้คำปรึกษากับเด็ก เพื่อสร้างพื้นที่ปลอดภัยในการเรียนรู้ ในขณะที่ศูนย์การเรียนยุวชนสร้างสุข พัฒนาชุมชนให้กลายเป็น "สถานีเรียนรู้ฐานอาชีพ" เพื่อให้ผู้เรียนสามารถนำความรู้ไปสร้างรายได้และพึ่งพาตนเองได้

จากนั้นที่ประชุมได้ร่วมระดมความคิดการพัฒนามติสมัชชาฯ และรับรองร่างมติสมัชชาฯ ระดับภูมิภาค ประจำปี 2569 เรื่อง Lifelong Learning for Longevity : เรียนรู้เพื่อชีวิตยืนยาว โดยมี 4 ประเด็น คือ 1) การยกระดับธนาคารหน่วยกิต 2) ส่งสริมการจัดการศึกษาและการพัฒนาทักษะเพื่อรองรับเศรษฐกิจรูปแบบใหม่ 3) เสริมศักยภาพประชาชนให้สามารถบริหารรายได้ การออม การลงทุน และค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพได้อย่างมั่นคง และ 4) ส่งเสริมให้สุขภาวะ เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการเรียนรู้ชุมชน

ช่วงบ่ายเป็นการอภิปรายกลุ่มย่อย เรื่อง “สำรวจสภาวการณ์การจัดการศึกษาเชิงพื้นที่ตามมติสมัชชาการศึกษาฯ” ประกอบด้วย มติที่ 1 การสร้างการเรียนรู้เพื่อสร้างรายได้ (Learn to Earn) และมติที่ 2 ระบบนิเวศการเรียนรู้: Key Success Factors ของเมืองแห่งการเรียนรู้ตลอดชีวิต โดยพื้นที่ภาคใต้มีกลไกการจัดการศึกษาเชิงพื้นที่ที่เข้มแข็ง ทั้ง การสร้างโอกาส สร้างคนที่ตอบโจทย์ตลาดแรงงาน ยกระดับทักษะ สร้างอาชีพที่สอดคล้องกับบริบทพื้นที่โดยมีปราชญ์ชาวบ้านเข้ามาให้ความรู้ การมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนเพื่อแก้ปัญหาด้านการศึกษาและพัฒนาศักยภาพอย่างยั่งยืน เป็นต้น โดยความคิดเห็นและข้อเสนอแนะของภาคีเครือข่ายภาคใต้จะถูกรวบรวมและพัฒนาเป็นนโยบายเพื่อเสนอต่อคณะรัฐมนตรีต่อไป