วันที่ 25 กุมภาพันธ์ 2569 รศ.ดร.ประวิต เอราวรรณ์ เลขาธิการสภาการศึกษา เป็นประธานการประชุมเชิงปฏิบัติการ เรื่อง “การจัดทำแนวทางการดำเนินงานธนาคารหน่วยกิตระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานและการอาชีวศึกษา” โดยมี ดร.นิติ นาชิต รองเลขาธิการสภาการศึกษา ดร.วัฒนาพร ระงับทุกข์ ผู้ทรงคุณวุฒิ พร้อมด้วย ดร.กาญจนา หงษ์รัตน์ ผู้อำนวยการสำนักกรอบคุณวุฒิแห่งชาติ ผู้แทนหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งภายในและภายนอกสังกัด ศธ. ได้แก่ สพฐ. สอศ. สช. สกร. กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กองบัญชาการกองทัพไทย กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา กระทรวงวัฒนธรรม กระทรวงคมนาคม กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม กระทรวงยุติธรรม สำนักงานตำรวจแห่งชาติ และบุคลากร สกศ. ร่วมประชุม ณ ห้องบงกชรัตน์ บี โรงแรมรอยัลริเวอร์ กรุงเทพมหานคร

รศ.ดร.ประวิต กล่าวว่า ระบบการศึกษาแบบดั้งเดิมเริ่มไม่ตอบโจทย์ความต้องการของการเรียนรู้ ซึ่งเห็นได้ว่าเยาวชนยุคใหม่เน้นการค้นหาตัวเองผ่านการเรียนรู้นอกห้องเรียนมากขึ้น ซึ่งระบบธนาคารหน่วยกิต (Credit Bank) จึงเป็นเครื่องมือสำคัญที่นำไปสู่การเรียนรู้ที่มีความยืดหยุ่น โดยกระทรวงศึกษาธิการ ได้มีประกาศใช้ระบบธนาคารหน่วยกิต (Credit Bank)  เรื่อง แนวทางการดำเนินงานธนาคารหน่วยกิตระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานและการอาชีวศึกษา พ.ศ. 2567 ขึ้น เพื่อเป็นเครื่องมือในการสร้างความยืดหยุ่นทางการศึกษาและส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตอย่างเป็นรูปธรรม เปิดโอกาสให้ผู้เรียนสามารถสะสมและเทียบโอนผลการเรียนจากทั้งประสบการณ์การทำงาน การฝึกอบรม และการศึกษารูปแบบต่าง ๆ มาเป็นหน่วยกิตมาตรฐานได้ และเชื่อมโยงระบบการศึกษาในทุกมิติเข้าด้วยกัน เพื่อพัฒนาศักยภาพกำลังคนสอดคล้องกับความต้องการของประเทศในปัจจุบัน เพื่อให้ทุกคนเข้าถึงโอกาสทางการศึกษาได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด

ดร.นิติ นำเสนอแนวทางการดำเนินงานระบบธนาคารหน่วยกิต (Credit Bank) สำหรับการศึกษาขั้นพื้นฐานและการอาชีวศึกษา ซึ่งมีหน่วยงานและสถานศึกษา ตั้งแต่โรงเรียนในกองทัพจนถึงสถาบันเฉพาะทางต่างๆ และได้ชี้แจงถึงขั้นตอนการขึ้นทะเบียนเป็นสถานศึกษาธนาคารหน่วยกิต หลักเกณฑ์และเงื่อนไขในการเทียบโอนความรู้และประสบการณ์ให้เป็นไปตามกรอบคุณวุฒิแห่งชาติ (NQF) และบทบาทหน้าที่ของหน่วยงานระดับจังหวัดในการกำกับดูแลและติดตามประเมินผลให้กับผู้เรียนทุกระดับอย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง รวมทั้งมีช่องทางติดตามข้อมูลผ่านสื่อออนไลน์ https://thailandnqf.onec.go.th/ เพื่อให้เข้าถึงความเข้าใจเรื่องมาตรฐานอาชีพที่เชื่อมโยงกับวุฒิการศึกษาได้อย่างชัดเจนยิ่งขึ้น

จากนั้น ดร.วัฒนาพร และ ดร.นิติ นำอภิปรายการจัดทำแนวทางการดำเนินงานธนาคารหน่วยกิตระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานและการอาชีวศึกษา ซึ่งเป็นการเทียบโอนระหว่างการศึกษาในระบบ นอกระบบ และประสบการณ์การทำงาน มีประเด็นสำคัญ ได้แก่ ประกาศกระทรวง ศธ. และหน่วยงานในสังกัด ศธ. เช่น สพฐ. สอศ. สช. และ สกร. ในความก้าวหน้าการดำเนินงานระบบธนาคารหน่วยกิตระดับการศึกษา เกี่ยวกับขอบเขตบังคับใช้ของประกาศ ระเบียบ หลักเกณฑ์ ในด้านความครอบคลุมถึงหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และแนวทางของหน่วยจัดการศึกษานอกสังกัด ศธ. ที่จะเข้าสู่ระบบบธนาคารหน่วยกิต เกี่ยวกับอำนาจในการอนุมัติการขอขึ้นทะเบียน และความสอดคล้องและความแตกต่างของการดำเนินงานกับแนวทางประกาศของหน่วยงานในสังกัด ซึ่งการดำเนินงาน พบว่าในหลาย ๆ หน่วยงานภายนอกสังกัด ศธ. มีการเรียนการสอนและการดำเนินบางกิจกรรมที่สามารถนำความรู้ไปเทียบโอนเพื่อสะสมหน่วยกิตได้ แต่ยังมีข้อจำกัดและความไม่สอดคล้องกับแนวทางตามหลักสูตรของการศึกษาในระบบ ที่จะสามารถนำไปเชื่อมโยงสู่การรับรองในคุณวุฒิการศึกษาได้

ประเด็นความคิดเห็นที่เป็นประโยชน์ในครั้งนี้ สกศ.จะนำไปเป็นข้อมูลในการเชื่อมโยงการศึกษาระบบธนาคารหน่วยกิตของหน่วยงานทั้งในและนอกสังกัดกระทรวงศึกษาธิการ ได้บูรณาการร่วมกันอย่างเป็นระบบและทั่วถึง ผ่านกลไกการรับรองมาตรฐานทักษะที่ทันสมัย ให้ประชาชนทุกช่วงวัย สามารถสะสมผลการเรียนและประสบการณ์จากการทำงานเพื่อเทียบโอนเป็นวุฒิการศึกษาได้ ตลอดจนเพิ่มทักษะอาชีพและขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศต่อไป