ระหว่างวันที่ 22 -23 มกราคม 2569 นางสาววิภารัตน์ คัมภีร์พัฒนไพศาล ปลัดอำเภอสันติสุข เป็นประธานการประชุมเก็บข้อมูลการส่งเสริมการจัดการศึกษาเชิงพื้นที่ ภาคเหนือ: จังหวัดน่าน” โดยมีนางโชติกา วรรณบุรี ผู้อำนวยการสำนักมาตรฐานการศึกษาและพัฒนาการเรียนรู้ นายชูวิทย์ เชี่ยวสุวรรณ ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านดู่พงษ์ ในฐานะผู้ขับเคลื่อนการจัดตั้งสมัชชาการศึกษาอำเภอสันติสุข จังหวัดน่าน ผู้แทนสำนักงานศึกษาธิการจังหวัดน่าน ภาคเอกชนและภาคประชาสังคมของสมัชชาฯ ร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ณ ที่ว่าการอำเภอสันติสุข จังหวัดน่าน

วันที่สองทีมงาน สกศ. ได้ประชุมขยายผลมติสมัชชาสภาการศึกษาระดับชาติ โดยมี ดร.พิมลพรรณ สกิดรัมย์ ผู้อำนวยการวิทยาลัยชุมชนน่าน ให้เกียรติเป็นวิทยากร พร้อมด้วยผู้แทนจากสำนักงานพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนเมืองเก่าน่าน ร่วมบรรยายในหัวข้อ “น่าน: บนเส้นทางเมืองสร้างสรรค์ สู่เมืองแห่งการเรียนรู้ตลอดชีวิตอย่างยั่งยืน” ณ หออัตลักษณ์นครน่าน

สมัชชาการศึกษาอำเภอสันติสุข จังหวัดน่าน นับเป็นสมัชชาการศึกษาระดับอำเภอแห่งแรกและแห่งเดียวของไทย จากสมัชชาสภาการศึกษาทั่วประเทศทั้งหมด 52 ภาคีเครือข่าย โดยมีสมัชชาการศึกษาจังหวัดน่านร่วมสนับสนุน เดิมมีการรวมตัวในฐานะเครือข่ายการศึกษาของอำเภอและขับเคลื่อนงานในช่วงประมาณปี 2566 และได้รับการจัดตั้งอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน 2568 ประกอบด้วย 3 ภาคีสำคัญ ได้แก่ ภาคีจากหน่วยงานทางการศึกษา ภาคีจากองค์การปกครองส่วนท้องถิ่น และภาคีภาคเอกชนและประชาสังคมอำเภอสันติสุข กิจกรรมที่โดดเด่น คือ การจัดมหกรรมเปิดโลกการศึกษาและอาชีพ ซึ่งจัดขึ้นเป็นประจำทุกปี เพื่อเปิดโอกาสให้สถานศึกษาทุกแห่งในอำเภอได้ร่วมนำเสนอผลงานทางวิชาการและนวัตกรรม พร้อมเปิดพื้นที่ให้เด็กและเยาวชนแสดงศักยภาพ ความคิดสร้างสรรค์ และอัตลักษณ์ของชาติพันธุ์ต่าง ๆ เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้จากการลงมือทำ ค้นพบตัวตน และต่อยอดสู่เส้นทางการเรียนรู้และอาชีพในอนาคต ซึ่งสอดคล้องกับการขับเคลื่อนงานตามมติสมัชชาสภาการศึกษาในมติที่ 1 คือ การสร้างการเรียนรู้เพื่อสร้างรายได้ Learn to Earn นอกจากนี้ยังให้ความสำคัญกับการปลุกพลังบวก ให้เห็นโทษภัยของยาเสพติด และเน้นเรื่องการพัฒนาทักษะสมอง (EF) ตั้งแต่ระดับปฐมวัย

จุดเด่นอีกประการหนึ่งของจังหวัดน่าน คือ องค์การยูเนสโกประกาศให้ “น่าน” เป็นเครือข่ายเมืองสร้างสรรค์ของยูเนสโก (UNESCO Creative Cities Network: UCCN) ในสาขาหัตถกรรมและศิลปะพื้นบ้าน (Crafts & Folk Art) เมื่อวันที่ 31 ตุลาคม 2568 ซึ่งสามารถนำมาต่อยอดในการขับเคลื่อนมติสมัชชาสภาการศึกษาระดับชาติในมติที่ 2 คือ ระบบนิเวศการเรียนรู้ : Key Success Factors ของเมืองแห่งการเรียนรู้ตลอดชีวิต โดยจังหวัดน่านได้พัฒนาเมืองให้เอื้อต่อการสร้างธุรกิจหรืออุตสาหกรรมความคิดสร้างสรรค์ (Creative Industry) ภายใต้วิสัยทัศน์ “Living Crafts and Folk Arts for Sustainability” โดยผสมผสานกับเทคโนโลยีสมัยใหม่ร่วมกับทุนทางวัฒนธรรมทั้ง 6 ด้าน ได้แก่ 1) ผ้าทอเมืองน่าน 2) เครื่องเงิน 3) สถาปัตยกรรมและงานพุทธศิลป์ งานปูนปั้น 4) งานจักสานถักทอ 5) เครื่องถ้วย เครื่องเคลือบ และ 6) งานไม้ หัวเรือเมืองน่าน

ด้านระบบนิเวศการเรียนรู้ที่ส่งเสริมให้น่านเป็นทั้งเมืองสร้างสรรค์และเมืองแห่งการเรียนรู้ในอนาคต จังหวัดน่านจึงเป็นเมืองที่เต็มไปด้วยแหล่งเรียนรู้ทั้งจากภาครัฐและเอกชน และมีเครือข่ายช่างศิลป์ท้องถิ่นในแทบทุกอำเภอ โอกาสนี้ สกศ. ได้ศึกษาดูงาน ณ ศูนย์การเรียนรู้นันทสิปปาคาร ซึ่งจัดตั้งโดยมูลนิธิรักษ์ป่าน่าน ในพระราชูปถัมภ์ฯ ได้รับพระราชทานชื่ออาคารจากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี  “นันทะ” มาจาก “นันทบุรี” ชื่อเดิมจังหวัดน่าน  “สิปปะ” มาจากรากภาษาบาลีสื่อถึง “ศิลปะ” ที่หมายถึง “ความรู้แขนงต่าง ๆ” รวมความจึงหมายถึง “อาคารแห่งความรู้ทุกแขนงของน่าน” เป็นแหล่งอนุรักษ์และเผยแพร่มรดกล้านนาตะวันออก เปิดโอกาสให้เยาวชนและประชาชนทั่วไปเข้าถึงความรู้ได้อย่างเสมอภาคและไม่มีค่าใช้จ่าย อีกทั้งยังเป็นพื้นที่เรียนรู้สำหรับเยาวชนใน “โครงการน่านเพาะพันธุ์ปัญญา” ซึ่งธนาคารกสิกรไทยร่วมกับสำนักงานวิทยาศาสตร์วิจัยและนวัตกรรมแห่งประเทศไทย (สกสว.) ได้ร่วมกันมอบโอกาสให้เด็กและเยาวชนน่านทุกคนจากสถานศึกษาทุกสังกัด ได้มาเข้าค่ายร่วมกันโดยมีหลักสูตรผู้ประกอบการรุ่นใหม่ พร้อมทั้งสอดแทรกประวัติศาสตร์-ภูมิปัญญาเมืองน่าน เพื่อให้เด็กและเยาวชนมีจิตสำนึกรักบ้านเกิด รวมถึงสามารถสร้างแบรนด์และผลิตภัณฑ์ที่ผสานอัตลักษณ์ท้องถิ่นได้ ทั้งนี้ สกศ. จะรวบรวมแนวทางจัดตั้งสมัชชาการศึกษาระดับอำเภอ และถอดบทเรียนการต่อยอดเมืองสร้างสรรค์สู่เมืองแห่งการเรียนรู้ตลอดชีวิตอย่างยั่งยืนของจังหวัดน่าน ไปขยายผลการขับเคลื่อนงานตามมติสมัชชาสภาการศึกษาร่วมกับจังหวัดอื่น ๆ ต่อไป