วันที่ 24 ธันวาคม 2568 ดร.นิติ นาชิต รองเลขาธิการสภาการศึกษา กล่าวปาฐกถาเรื่อง “การจัดตั้งและขับเคลื่อนสมัชชาการศึกษา” ในพิธีเปิด Kick-off สมัชชาการศึกษาจังหวัดกำแพงเพชร” และแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เสนอแนวความคิด และวิเคราะห์ปัญหา เพื่อพัฒนาการศึกษาจังหวัดกำแพงเพชร ผ่านการประชุมสื่ออิเล็กทรอนิกส์

ดร.นิติ กล่าวปาฐกถาว่า การศึกษาในปัจจุบันไม่ได้จำกัดอยู่เพียงในห้องเรียน แต่คือการสร้าง “สมรรถนะ” เพื่อให้เยาวชนอยู่รอดและเติบโตได้ในโลกความเป็นจริง จังหวัดกำแพงเพชรจึงเดินหน้าจัดตั้ง “สมัชชาการศึกษาจังหวัดกำแพงเพชร” เป็นกลไกสำคัญในการเชื่อมโยงภาครัฐ เอกชน และภาคประชาสังคม เข้าด้วยกัน โดยมุ่งเน้นการขับเคลื่อนจาก “ล่างขึ้นบน” (Bottom-Up) เพื่อตอบโจทย์บริบทพื้นที่อย่างแท้จริง สมัชชาไม่ใช่เพียงเวทีพบปะ แต่เป็น “กลไกเชิงยุทธศาสตร์” ที่มีบทบาทสำคัญ เป็นจุดเชื่อมโยง ประสานงานระหว่างหน่วยงานที่หลากหลายในพื้นที่ให้มีทิศทางเดียวกัน สร้างแรงขับจากภายใน เมื่อนโยบายเกิดจากความคิดของคนในพื้นที่ จะสร้างความรู้สึกเป็นเจ้าของมากกว่าคำสั่งจากส่วนกลาง โดยยกระดับคุณภาพการศึกษาที่มุ่งเน้นการพัฒนาทักษะอาชีพ โดยเฉพาะสายอาชีวศึกษา เพื่อให้ผู้เรียนมีรายได้เลี้ยงชีพและประยุกต์ใช้ความรู้เพื่อครอบครัวและสังคม  ทั้งนี้การจัดตั้งสมัชชาการศึกษาไม่ได้มีรูปแบบตายตัว แต่ขึ้นอยู่กับความพร้อมของแต่ละพื้นที่ ซึ่งปัจจุบันมี 5 รูปแบบ คือ 1. คณะบุคคลภายใต้อำนาจผู้ว่าราชการจังหวัด เช่น อุบลราชธานี 2. บันทึกข้อตกลง (MOU) หรือกองทุนร่วม เช่น บึงกาฬโมเดล 3. ภายใต้อำนาจ อบจ. เช่น สภาการศึกษา อบจ.สตูล 4.รูปแบบสมาคม (นิติบุคคล) เช่น สมาคมสภาการศึกษาจังหวัดกาญจนบุรี 5. ภาคเอกชนและภาคประชาสังคมขับเคลื่อน เช่น สภาการศึกษาจังหวัดกระบี่

หัวใจสำคัญของสมัชชาการศึกษา คือการกำหนด “มติร่วมกัน” เพื่อแก้ปัญหาสำคัญ อาทิ Zero Dropout การทำให้เด็กหลุดออกจากระบบการศึกษาเป็นศูนย์ การลดความเหลื่อมล้ำ โดยเฉพาะในช่วงหลังวิกฤตโควิด-19 Learning Ecosystem สร้างระบบนิเวศการเรียนรู้ที่ปลอดภัย ปลอดสารเสพติด และสื่อปลอดภัย การเรียนรู้เพื่อสร้างรายได้ ส่งเสริมทักษะอาชีพเพื่อให้เด็กมีรายได้ระหว่างเรียน และเมืองแห่งการเรียนรู้ (Learning City) เช่น กรณีศึกษาของลำปางที่มุ่งสู่การเป็นเมืองแห่งการเรียนรู้ของ UNESCO โดยใช้ต้นทุนทางธรรมชาติและวัฒนธรรม

“การศึกษาคือธรรมชาติ และธรรมชาติจะนำไปสู่การบูรณาการ” สมัชชาการศึกษาจังหวัดกำแพงเพชร จึงเปรียบเสมือนพื้นที่แห่งการ “ร่วมกันก่อการดี” เพื่อเปลี่ยนทรัพยากรมนุษย์ให้กลายเป็น “ทุนมนุษย์” ที่เข้มแข็ง พร้อมแข่งขันและพัฒนาจังหวัดให้เติบโตอย่างยั่งยืน ดร.นิติกล่าว