ระหว่างวันที่ 2 – 5 ธันวาคม 2568 คณะทำงานโต๊ะกลมไทย-รัสเซีย รองศาสตราจารย์ ดร.ประวิต เอราวรรณ์ เลขาธิการสภาการศึกษา เดินทางเข้าร่วมโครงการประชุมโต๊ะกลมไทย-รัสเซีย ครั้งที่ 6 ภายใต้หัวข้อ “รากฐานแห่งปัญญาจากคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ วิศวกรรมศาสตร์ และศิลปะ” (the 6th Russian Roundtable Mathematics, Science, Engineering and Arts : the Foundation of Intelligence)
ในฐานะหัวหน้าคณะผู้แทนไทยและประธานในการประชุม ณ กรุงมอสโก พร้อมด้วยผู้แทนระดับสูงของกระทรวงศึกษาธิการ และผู้แทนไทยฝ่ายการศึกษา อาทิ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อมลวรรณ วีระธรรมโม เลขาธิการคุรุสภา รองศาสตราจารย์ ดร.พินิติ รตะนานุกูล เลขาธิการมูลนิธิส่งเสริมโอลิมปิกวิชาการและพัฒนามาตรฐานวิทยาศาสตร์ศึกษา (สอวน.) ในพระอุปถัมภ์สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ รองศาสตราจารย์ ดร.พาสิทธิ์ หล่อธีรพงศ์ ผู้อำนวยการโรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์
รองศาสตราจารย์ ดร.ธนิต ผิวนิ่ม ที่ปรึกษาพิเศษสถาบันวิทยสิริเมธี (VISTEC) ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. อโณทัย นิติพน รักษาการอธิการบดีสถาบันดนตรีกัลยาณิวัฒนา ดร.นวลอนงค์ ธรรมเจริญ ผู้อำนวยการโรงเรียนจิตรลดาวิชาชีพ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ บัวรอง ลิ่วเฉลิมวงศ์ ผู้ช่วยอธิการบดีด้านวิรัชกิจ สถาบันเทคโนโลยีจิตรลดา รองศาสตราจารย์ ดร.ดนุพันธ์ วิสุวรรณ รองอธิการบดีฝ่ายวางแผนและกิจการสภามหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ดร.ศศิรัศม์ วีระไวทยะ ผู้อำนวยการสำนักนโยบายความร่วมมือกับต่างประเทศ สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา คณะข้าราชการ ครูคณาจารย์ และนักเรียนนักศึกษาในโครงการต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง เข้าร่วมกิจกรรมและการประชุม ณ กรุงมอสโก สหพันธรัฐรัสเซีย ควบคู่ไปกับการประชุมออนไลน์ โดยมี รองศาสตราจารย์ ดร.คุณหญิงสุมณฑา พรหมบุญ ประธานคณะทำงานความร่วมมือไทย – รัสเซีย เป็นประธานในการประชุมจากประเทศไทย พร้อมด้วย ดร. นิติ นาชิต รองเลขาธิการสภาการศึกษา ดร.กฤษณพงศ์ กีรติกร ประธานกรรมการมูลนิธิรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรี ดร.ธงชัย ชิวปรีชา อดีตผู้อำนวยการโรงเรียนผู้อำนวยการโรงเรียนกำเนิดวิทย์ และโรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์ คณะทำงานโต๊ะกลมไทย-รัสเซีย พร้อมด้วยผู้บริหารและข้าราชการสำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา เข้าร่วมประชุม ณ สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา

โครงการประชุมโต๊ะกลมไทย-รัสเซีย (RTRT) ถือกำเนิดขึ้นจากพระมหากรุณาธิคุณและพระราชพระราชปณิธานและวิสัยทัศน์อันกว้างไกลของสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เมื่อครั้งเสด็จพระราชดำเนินเยือนสหพันธรัฐรัสเซีย ในโอกาสครบรอบ 120 ปีความสัมพันธ์ทางการทูตไทย-รัสเซียเมื่อปี 2560 โดยทรงริเริ่มเวทีโต๊ะกลมระหว่างสองประเทศเพื่อเป็นเวทีที่นําไปสู่การกระชับและขยายความสัมพันธ์อันดีที่ยั่งยืน ตลอดจนเป็นความร่วมมือด้านการศึกษาและการวิจัยที่เข้มแข็ง รวมทั้งเป็นต้นแบบสําคัญในการพัฒนาคุณภาพการศึกษาและการพัฒนาศักยภาพผู้เรียนที่หลากหลาย ซึ่งได้สร้างแรงบันดาลใจและผลผลิตแห่งความร่วมมือให้แก่ครู คณาจารย์ นักเรียน และนักการศึกษาทั้งชาวไทยและรัสเซียเป็นอย่างยิ่งจึงได้มีการดำเนินการมาอย่างต่อเนื่องจนถึงปัจจุบันนับเป็นครั้งที่ 6 โดยมีข้อตกลงในการสลับกันเป็นเจ้าภาพระหว่างสองประเทศ และในครั้งนี้เจ้าภาพการประชุมฯ เป็นสหพันธรัฐรัสเซีย โดยมีวัตถุประสงค์สำคัญเพื่อสานต่อความร่วมมือทวิภาคีด้านการพัฒนาผู้มีความสามารถพิเศษและการวิจัย แลกเปลี่ยนองค์ความรู้ด้านการจัดการศึกษา STEM/STEAM Education และกระชับความสัมพันธ์ระหว่างหน่วยงานการศึกษาของทั้งสองประเทศ ซึ่งต่อยอดจากการดำเนินงานทั้ง 5 ครั้งที่ผ่านมา ท่ามกลางสถานการณ์ของโลกที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่อง

ในการเดินทางเข้าร่วมประชุมโต๊ะกลมไทย – รัสเซียครั้งนี้ คณะผู้แทนไทยยังได้ร่วมประสานงานการเตรียมการ การจัด และรับเชิญเข้าร่วมกิจกรรมที่สำคัญร่วมกับสถานเอกอัครราชทูตไทยประจำกรุงมอสโก และผู้แทนหน่วยงานต่างๆ ทั้งของไทยและรัสเซีย อาทิ กระทรวงการต่างประเทศ กระทรวงกลาโหม กระทรวงพาณิชย์ สถาบันการศึกษา สถาบันดนตรี พิพิธภัณฑ์ โครงการและมูลนิธิภายใต้พระราชดำริต่างๆ อาทิ

กิจกรรมในวันที่ 2 ธันวาคม 2568 คณะผู้แทนไทยได้ร่วมพิธีถวายพระพรชัยมงคลพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ณ สถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงมอสโก และการประชุมหารือ (Working Lunch) ร่วมกับเอกอัครราชทูตไทยประจำกรุงมอสโก (นายศศิวัฒน์ ว่องสินสวัสดิ์) ผู้แทนกรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ ทูตการค้า และผู้ช่วยทูตทหาร กระทรวงกลาโหม เพื่อหารือเชิงยุทธศาสตร์ด้านการทูตเพื่อการศึกษา (Education Diplomacy) ซึ่งเป็นการใช้และพัฒนาใน 2 มิติ คือ การพัฒนาความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างประเทศเพื่อความมั่นคงในการพัฒนาการศึกษาและศักยภาพคนไทย และการใช้การศึกษาเป็นเครื่องมือในการเชื่อมโยงความสัมพันธ์ระหว่างประเทศให้มีความเข้มแข็งยิ่งขึ้น  รวมทั้งการขยายขอบเขตความร่วมมือใน 4 ประเด็นหลัก ได้แก่ 1) ข้อริเริ่มในการจัดกิจกรรม Thai Education Festival เพื่อนำเสนอช่องทางการเข้าถึงการศึกษาในรัสเซีย โดยจะมีการขอรับการสนับสนุนและการประสานงานอย่างต่อเนื่องจากหน่วยงานการศึกษาหลักของทั้ง 2 ประเทศ 2) การขยายกรอบความร่วมมือทางการศึกษาจากระดับอุดมศึกษา สู่ระดับมัธยมศึกษา และการพัฒนาผู้มีความสามารถพิเศษในโรงเรียนเฉพาะทาง ซึ่งรวมถึงความสามารถพิเศษในด้านดนตรี กีฬา ศิลปะวัฒนธรรม และศิลปะวิทยาศาสตร์ (Liberal Arts) 3) การผลักดันโครงการพัฒนาและแลกเปลี่ยนบุคลากรครู (Teacher Profession) เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะในการจัดการศึกษา STEAM Education และ 4) การทูตเพื่อการศึกษา (Education Diplomacy) ที่เน้นการขับเคลื่อนความร่วมมือทางการศึกษาและเสริมสร้างความสัมพันธ์ไปสู่ระดับประชาชน

ในวันที่ 3 ธันวาคม 2568 คณะผู้แทนไทยและคณะทำงานประชุมโต๊ะกลมไทย-รัสเซียได้รับเชิญ
เข้าร่วมงานเฉลิมฉลองวันชาติไทย ที่จัดขึ้นโดยสถานเอกอัครราชทูตไทยประจำกรุงมอสโก ณ พิพิธภัณฑ์ดนตรีแห่งชาติกรุงมอสโก (Russian National Museum of Music) ร่วมกับสถานเอกอัครราชทูตไทยประจำ
กรุงมอสโก และทูตานุทูตจากสถานเอกอัครราชทูตนานาชาติที่มีถิ่นพำนัก ณ กรุงมอสโก กระทรวงกลาโหม กระทรวงการต่างประเทศ ซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อเฉลิมฉลองวันชาติไทย และงานวันพ่อแห่งชาติ โดยร่วมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระราชชนนีพันปีหลวง โดยมีการแสดงดนตรีจากสถาบันดนตรีกัลยาณิวัฒนา และสถาบันเทคโนโลยีจิตรลดา ได้บรรเลงบทเพลงพระราชนิพนธ์ในสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ด้วยเครื่องดนตรีไทยและเครื่องดนตรีสากล เพื่อแสดงออกถึงความเคารพและมรดกทางศิลปะอันล้ำค่าของชาติอีกด้วย

การประชุมโต๊ะกลมไทย-รัสเซีย ครั้งที่ 6 เริ่มต้นหารือและแลกเปลี่ยนความก้าวหน้าในการจัดการเรียนการสอนแก่ผู้มีความสามารถพิเศษ (Gifted Education) ณ มหาวิทยาลัย Moscow State Institute of International Relations (MGIMO) โดยเป็นการประชุมเพื่อรายงานประเทศและการเสวนาเชิงนโยบาย และการนำเสนอผลงานวิชาการ (Presentations) ตลอดช่วงเช้าถึงบ่ายของวันที่ 4 ธันวาคม 2568 โดยมีองค์ปาฐก ผู้เชี่ยวชาญทางการศึกษา และคณาจารย์ทั้งฝ่ายไทยและรัสเซียร่วมนำเสนอ อาทิ ดร. กฤษณพงศ์ กีรติกร ประธานกรรมการมูลนิธิรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรีและที่ปรึกษาคณะทำงานจัดการประชุมโต๊ะกลมไทย - รัสเซีย นำเสนอในหัวข้อ Mathematics, Science, Engineering, and the Arts Forming the Foundation of Intelligences - Evidence from Southeast Asia โดยชี้ให้เห็นว่า ภูมิปัญญาที่ปรากฎในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (เช่น สัญลักษณ์ของบุโรพุทโธ และดาราศาสตร์ในนครวัด) มีความสมบูรณ์แบบโดยการบูรณาการคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ วิศวกรรมศาสตร์ และศิลปะเข้าด้วยกัน การศึกษายุคใหม่จึงต้องให้ความสำคัญกับการรวมเอาตรรกะ การสืบเสาะ การปฏิบัติ และความคิดสร้างสรรค์เพื่ออนาคตที่ยั่งยืน รองศาสตราจารย์ ดร.พินิติ รตะนานุกูล เลขาธิการมูลนิธิส่งเสริมโอลิมปิกวิชาการและพัฒนามาตรฐานวิทยาศาสตร์ ในพระอุปถัมภ์สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ (สอวน.) โดย สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเป็นองค์ประธาน ได้กล่าวถึง Academic Olympiad as a Tool to Improve Quality Education in Thailand โดยเน้นบทบาทของมูลนิธิ สอวน. (POSN) ที่ก่อตั้งขึ้นตามพระราชดำริของสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนาฯ เพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษาด้านวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์ของไทยให้ทัดเทียมสากล ปัจจุบันมูลนิธิได้ขยายการดำเนินงานไปยัง POSN Centers ทั่วประเทศ ซึ่งรวมไปถึงโรงเรียนที่มีความพร้อมและโอกาสน้อยกว่าโรงเรียนในระยะแรก เพื่อเพิ่มโอกาสในการพัฒนาศักยภาพนักเรียนที่มีความสามารถสูงและเตรียมความพร้อมสำหรับการแข่งขันโอลิมปิกวิชาการนานาชาติ ออกไปอีกด้วย โดยภายหลังการนำเสนอ คณะผู้แทนนำโดยผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. อมลวรรณ วีระธรรมโม เลขาธิการคุรุสภา และ รองศาสตราจารย์ ดร.ดนุพันธ์ วิสุวรรณ รองอธิการบดีฝ่ายวางแผนและพัฒนาคุณภาพมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ได้เข้าร่วมเพื่อหารือถึงการดำเนินการความร่วมมือระหว่างสถาบันระหว่างประเทศ โดยมีข้อหารือถึงประเด็นสำคัญที่ก่อให้เกิดพันธสัญญาใหม่ ๆ อาทิ 1) การสร้างความร่วมมือในการพัฒนาศิลปะวิทยาศาสตร์ (Liberal Arts) 2) การขยายความร่วมมือในการพัฒนาครูมืออาชีพ (Teacher Profession) และ ความเป็นไปได้ในการออกใบอนุญาตให้แก่ครูสอนภาษาที่เป็นครูต่างชาติจากรัสเซีย ภายใต้ความร่วมมือของคุรุสภาและมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

ในช่วงค่ำ คณะผู้แทนฯ ได้รับเชิญให้เข้าเยี่ยมชม Moscow State Tchaikovsky Conservatory โดยมี ผู้ช่วยศาสตราจารย์ บัวรอง ลิ่วเฉลิมวงศ์ ผู้ช่วยอธิการบดีด้านวิรัชกิจ สถาบันเทคโนโลยีจิตรลดา และคณะทำงานจัดการประชุมโต๊ะกลมไทย - รัสเซีย และผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อโณทัย นิติพน รองประธานกรรมการและรักษาการอธิการบดี สถาบันดนตรีกัลยาณิวัฒนา นำทีมคณะครู คณาจารย์ และนักเรียนดนตรีเข้าร่วมเจรจาความร่วมมือทางด้านดนตรีที่จะเกิดขึ้นในอนาคต

สำหรับกิจกรรมของคณะผู้แทนไทยของกระทรวงศึกษาเข้าร่วมการประชุมโต๊ะกลมรัสเซีย – ไทย ในวันที่ 5 ธันวาคม 2568 ณ สถาบัน The Skolkovo Institute of Science and Technology (Skoltech) เพื่อแลกเปลี่ยนและนำเสนอผลการวิจัยและการดำเนินงานที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาผู้มีความสามารถพิเศษ, ความร่วมมือเชิงวิชาการระหว่างสองประเทศ, และการขยายความร่วมมือและการพัฒนาจากด้านวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ เทคโนโลยี ไปสู่ด้านศิลปะ วัฒนธรรม ดนตรี และกีฬา ซึ่งการประชุมครั้งนี้ได้รับเกียรติพิเศษจาก Vladimir Belyaev ศิลปินผู้ทรงเกียรติแห่งสหพันธรัฐรัสเซีย (Honored Artist of the Russian Federation) จาก Gnessin Russian Academy of Music นำเสนอ Reviving Russia's Choral Singing Traditions: The 'Poyut Shkolniki Moskvy' (Moscow Schoolchildren Sing) Cultural-Educational Project โครงการนี้เป็นโครงการศึกษาและวัฒนธรรมขนาดใหญ่ที่มุ่งเน้นการฟื้นฟูประเพณีการขับร้องประสานเสียงในหมู่นักเรียนในกรุงมอสโก ซึ่งเป็นส่วนสำคัญของมรดกทางวัฒนธรรมของรัสเซีย การนำเสนอนี้อภิปรายถึงวิธีการและบทบาทของสถาบันอุดมศึกษาในการสนับสนุนการพัฒนาทางศิลปะ ดนตรี และสังคมของเยาวชนผ่านการส่งเสริมความเป็นเลิศทางดนตรี ซึ่งทางสถาบันดนตรีกัลยานิวัฒนาจะได้รับเกียรติเทียบเชิญเข้าร่วม Russian Music Festival ในฐานะองค์กรที่ส่งเสริมศักยภาพเยาวชนสู่ความเป็นเลิศทางดนตรีและเล็งเห็นการต่อยอดการสร้างความร่วมมือระหว่างสองสถาบัน

ภายหลังการนำเสนอ คณะผู้แทนได้แบ่งกลุ่มเยี่ยมชม ห้องเรียนอัจฉริยะ (Smart Classrooms) สำหรับนักเรียนระดับประถมศึกษาถึงมัธยมศึกษาตอนปลาย และห้องปฏิบัติการ (Labs) สำหรับงานวิจัยของนักศึกษาภายในมหาวิทยาลัย เพื่อศึกษาแนวทางการสร้างสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ (Learning Space/ Learning Ecosystem) การเปิดโอกาสให้ได้สำรวจและสัมผัสของจริง เช่น ยานอวกาศ (Spaceship) การพัฒนา AI ที่ใช้โค้ดดิ้ง (Coding) เพื่อบังคับหุ่นยนต์โดยเชื่อมโยงกับสมองมนุษย์โดยตรง ที่กระตุ้นความคิดสร้างสรรค์และนวัตกรรม ตลอดจนการสร้างคุณภาพชีวิตที่ดี (Well- Being) สำหรับทั้งครูและนักเรียน นักศึกษา รวมทั้งโอกาสในการสร้างและจับคู่ความร่วมมือระหว่างสถาบันการศึกษาและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจากทั้งทางฝ่ายไทยและรัสเซียต่อไปได้ในอนาคต อาทิ ข้อริเริ่มความร่วมมือด้านการศึกษาเคมีภัณฑ์ระดับอุตสาหกรรมระหว่าง มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ความร่วมมือระหว่างสถาบันดนตรีกัลยาณิวัฒนา สถาบันเทคโนโลยีจิตรลดา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และ Skoltech ซึ่งจะเป็นวาระสำคัญที่คณะทำงานร่วมจะนำไปพิจารณาเพื่อดำเนินการต่อไป

การประชุมโต๊ะกลมไทย - รัสเซีย อย่างต่อเนื่องก่อให้เกิดการสร้างความร่วมมือและพันธสัญญาใหม่
ที่กว้างขึ้น เพื่อการยกระดับคุณภาพการจัดการศึกษาสำหรับผู้มีความสามารถพิเศษ การสร้างความร่วมมือระหว่างประเทศ และการขยายขอบเขตการพัฒนาการจัดการศึกษาร่วมกัน โดยผ่านเนื้อหาเชิงวิชาการในเรื่อง คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี ศิลปะวัฒนธรรม รวมไปถึงดนตรีและกีฬา อาทิ การสร้างความร่วมมือในการพัฒนาศิลปะวิทยาศาสตร์ (Liberal Arts) การขยายความร่วมมือและพัฒนาครูมืออาชีพ (Teacher Profession) เป็นต้น

ในส่วนของการเป็นเจ้าภาพการประชุมครั้งต่อไป ได้มีการขยายกรอบความร่วมมือในการจัดประชุมโต๊ะกลมไทยรัสเซียครั้งที่ 7 (RTRT 2026) ซึ่งประเทศไทยเป็นเจ้าภาพ ระหว่างสำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา โรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และคณะทำงานโต๊ะกลมไทยรัสเซีย โดย โรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์ ได้เสนอเป็นแกนนำในการเป็นเจ้าภาพ พร้อมกันนี้ยังได้มีการผลักดันข้อริเริ่มความร่วมมือทางดนตรีกับ สถาบันดนตรีกัลยาณิวัฒนา และโรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์ เพื่อเป็นโครงการนำร่องในการส่งเสริมการจัดการศึกษา STEAM Education ให้เกิดผลสัมฤทธิ์ และขยายผลให้ครอบคลุมผู้มีความสามารถพิเศษในสาขาต่าง ๆ ของประเทศต่อไป