วันที่ 26 - 27 พฤศจิกายน 2568 ดร.จีรัชญ์พัฒน์ ใจเมือง รองนายกเทศมนตรีเมืองพะเยา เป็นประธานการประชุมหารือแนวทางการพัฒนาเมืองต้นแบบการจัดระบบนิเวศการเรียนรู้ โดยมีนางโชติกา วรรณบุรี ผู้อำนวยการสำนักมาตรฐานการศึกษาและพัฒนาการเรียนรู้ ผู้ทรงคุณวุฒิ ผู้บริหารสถานศึกษา ผู้นำชุมชน ครูอาจารย์ ผู้ปกครอง และนักเรียนจากโรงเรียนในสังกัดเทศบาลเมืองพะเยา ร่วมหารือและเข้าร่วมกิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้สู่คนพะเยาทุกช่วงวัย ณ อุทยานการเรียนรู้พะเยา (TK Park พะเยา)  จังหวัดพะเยา

วันที่สองของการประชุม รศ.ดร.ดิเรก ธีระภูธร รองอธิการบดีฝ่ายสื่อสารองค์กร มหาวิทยาลัยพะเยา เป็นประธานเปิดการประชุมฯ โดยมี รศ.ดร.ผณินทรา ธีรานนท์ ผู้ช่วยอธิการบดีมหาวิทยาลัยพะเยา และนางอัญชลี วัฒนาสกุลเกียรติ ศึกษาธิการจังหวัดอุตรดิตถ์ ร่วมหารือแนวทางการพัฒนาเมืองแห่งการเรียนรู้ ณ มหาวิทยาลัยพะเยา 

จังหวัดพะเยาพัฒนากลไกบริหารจัดการเมืองแห่งการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบคณะกรรมการขับเคลื่อนโครงการ Phayao Learning City  ภายใต้ความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยพะเยา องค์การบริหารส่วนจังหวัดพะเยา เทศบาลเมืองพะเยา และชุมชน เริ่มดำเนินการมาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ พ.ศ. 2563 จนได้รับการคัดเลือกให้เป็นสมาชิกเมืองแห่งการเรียนรู้ของยูเนสโก (GNLC) ในปี พ.ศ. 2565 พะเยามีความโดดเด่นในฐานะเมืองที่เชื่อม “ภูมิทัศน์–วัฒนธรรม–โรงเรียน–ชุมชน” เข้าด้วยกันอย่างลงตัว มีการจัดทำเส้นทางการเรียนรู้ (Learning Route) รอบเมือง บริเวณกว๊านพะเยา และพื้นที่เรียนรู้ท้องถิ่นอย่างเช่นบ้านดิน ควบคู่ไปกับการจัดกิจกรรมอนุรักษ์ภูมิปัญญาและการพัฒนาอาชีพในท้องถิ่น โดยมีนักเรียนจากโรงเรียนในสังกัดของเทศบาลเมืองพะเยาทั้ง 6 โรงเรียน ปราชญ์ชุมชน รวมถึงเยาวชนและผู้ปกครองจากพื้นที่ต่าง ๆ มาร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้จากกิจกรรมที่ TK Park พะเยาจัดขึ้น เกิดเป็นแนวคิด “6 + 1” คือ โรงเรียนในสังกัดเทศบาล 6 แห่ง และบวก 1 คือ TK Park พะเยา แหล่งเรียนรู้ที่เป็นฟันเฟือนสำคัญในการส่งเสริมการศึกษาตามอัธยาศัยให้คนทุกช่วงวัยของเมืองพะเยาเข้าถึงการเรียนรู้ตลอดชีวิตได้อย่างแท้จริง 

มหาวิทยาลัยพะเยา เป็นแกนกลางสำคัญ ทั้งในบทบาทผู้พัฒนาองค์ความรู้และผู้นำกระบวนการขับเคลื่อนเมืองแห่งการเรียนรู้ ด้วยแนวคิด "You Learn • We Earn • We Live" เตรียมจัดตั้งศูนย์ One Stop Learning Station เพื่อเผยแพร่องค์ความรู้และประสานงานการพัฒนาเมืองแห่งการเรียนรู้ทั้งไทยและนานาชาติ อีกทั้งยังได้ร่วมกับหน่วยงานต่าง ๆ ในการจัดทำหลักสูตรนักจัดการเมืองแห่งการเรียนรู้ (City Administrator Course) พะเยาจึงกลายเป็นพื้นที่ต้นแบบและเป็นที่ปรึกษาด้านการพัฒนาเมืองแห่งการเรียนรู้ให้แก่จังหวัดอื่น ๆ เช่น จังหวัดตรัง จังหวัดอุดรธานี 

ที่ประชุมมีความเห็นที่สอดคล้องกันว่า ด้วยศักยภาพของจังหวัดพะเยาสามารถยกระดับจากเครือข่ายเมืองแห่งการเรียนรู้ (GNLC) สู่การเสนอชื่อจังหวัดพะเยาเข้าสู่กระบวนการพิจารณารางวัล UNESCO Learning City Award ได้ โดย สกศ. ร่วมสนับสนุนการจัดทำฐานข้อมูลระบบนิเวศการเรียนรู้ การพัฒนาหลักสูตร และการจัดกิจกรรมหรือเทศกาลการเรียนรู้ พร้อมส่งเสริมการสร้างเครือข่ายร่วมกับจังหวัดอุตรดิตถ์ ให้เป็นอีกหนึ่งพลังในการขับเคลื่อนเมืองแห่งการเรียนรู้ ซึ่งเป็นหนึ่งในมติสมัชชาสภาการศึกษาระดับชาติ ประจำปี 2568 เรื่อง “ระบบนิเวศการเรียนรู้ : Key Success Factors ของเมืองแห่งการเรียนรู้ตลอดชีวิต” 

สกศ. จะนำข้อมูลจากการลงพื้นที่ไปถอดบทเรียนและขยายผลการพัฒนาเมืองต้นแบบการจัดระบบนิเวศการเรียนรู้ร่วมกับจังหวัดอื่น ๆ ซึ่งจะมีการลงพื้นที่และประชุมหารือร่วมกับจังหวัดร้อยเอ็ดและจังหวัดพังงา ในเดือนธันวาคม 2568 ต่อไป