สกศ. จับมือเครือข่าย ถอดรหัสศักยภาพผู้สูงอายุไทย พลังขับเคลื่อนประเทศผ่านแผนการศึกษาชาติ
วันที่ 20 พฤศจิกายน 2568 ดร.นิติ นาชิต รองเลขาธิการสภาการศึกษา เป็นประธานการประชุมระดมความคิดเห็นเพื่อการขับเคลื่อนแผนการศึกษาแห่งชาติ เรื่อง เครือข่ายการพัฒนาศักยภาพคนไทย ครั้งที่ 1 โดยมี นางสาวกอบกุล กวั่งซ้วน ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านผู้สูงอายุ กรมกิจการผู้สูงอายุ นายรัชชสิทธิ์ มนตรี รองผู้อำนวยการสำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้ประจำกรุงเทพมหานคร พร้อมด้วย ผู้แทนกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์กระทรวงสาธารณสุข กระทรวงแรงงาน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ผู้แทนเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง และผู้แทนผู้สูงอายุจังหวัดนนทบุรี ร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ณ โรงแรมแกรนด์ ริชมอนด์ สไตลิช คอนเวนชั่น จังหวัดนนทบุรี

ดร.นิติ กล่าวว่า ปัจจุบันประเทศไทยก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างสมบูรณ์ ทำให้การพัฒนาศักยภาพผู้สูงอายุ เป็นประเด็นสำคัญของประเทศ ที่ควรเปลี่ยนกระบวนทัศน์จากที่มองผู้สูงอายุเป็นเพียง “ผู้รับบริการ” ไปสู่การเป็น “พลังขับเคลื่อนสังคม” การประชุมในวันนี้เพื่อแลกเปลี่ยนข้อเสนอแนะจากผู้ที่เกี่ยวข้องทุกภาคส่วน ที่จะร่วมกันหาแนวทางพัฒนาศักยภาพผู้สูงอายุ ส่งเสริมให้ผู้สูงอายุดำรงชีวิตอย่างมีคุณค่า มีเป้าหมาย และมีสุขภาวะที่ดี เป็นผู้ถ่ายทอดประสบการณ์ (Active Ageing) และการเรียนรู้ข้ามรุ่น (Transgenerational Learning) รวมถึงการขับเคลื่อนแผนการศึกษาแห่งชาติ ส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตทุกช่วงวัย

ที่ประชุมรับฟังอภิปราย เรื่องเสริมพลังเครือข่ายเพื่อพัฒนาศักยภาพผู้สูงอายุ จากนโยบายสู่การเรียนรู้ตลอดชีวิต
นางสาวกอบกุล กล่าวว่า กรมกิจการผู้สูงอายุ มีแผนปฏิบัติการด้านผู้สูงอายุ ผ่านกิจกรรมต่าง ๆ เช่น โรงเรียนผู้สูงอายุ ศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิต และการพัฒนาคลังปัญญาผู้สูงอายุ ซึ่งมีโครงการสำคัญ ๆ ที่สนับสนุนด้านอาชีพและรายได้ การจัดหางานสำหรับผู้สูงอายุ และการจ้างงานในบริษัทเอกชนชั้นนำต่าง ๆ และมีกองทุนผู้สูงอายุให้กู้ยืมเงินทุนเพื่อประกอบอาชีพ รวมถึงพัฒนาทักษะดิจิทัล เช่น หลักสูตรสูงวัยรู้ทันสื่อ และกลไกการดูแลผู้สูงอายุในชุมชน ผ่านอาสาสมัครพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (อพมส.) ซึ่งเป็นพลังเครือข่ายขับเคลื่อนงานดูแลผู้สูงอายุในทุกมิติ
นายรัชชสิทธิ์ กล่าวว่า ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้กลุ่มเป้าหมายพิเศษ (ศกพ.) มีการดำเนินงานใน 3 โครงการหลัก ได้แก่ 1.โครงการส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ตลอดชีวิตเพื่อคงสมรรถนะทางกาย จิตและสมองของผู้สูงอายุ 2.โครงการความร่วมมือการผลิตผู้ดูแลผู้สูงอายุ ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่างกระทรวงศึกษาธิการและกระทรวงสาธารณสุข 3.โครงการส่งเสริมสนับสนุนการจัดการศึกษาและการส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตสำหรับผู้สูงอายุ ซึ่งบทบาทของการใช้พลังเครือข่าย ช่วยแก้ไขปัญหาได้ครอบคลุมและตรงจุด เพิ่มโอกาสทางสังคมและความเข้มแข็งของชุมชน โดยมีแนวทางในการพัฒนาศักยภาพแกนนำชุมชน เสริมสร้างความร่วมมือและการสร้างค่านิยมสังคม เพื่อเสริมพลังเครือข่ายในการร่วมพัฒนาศักยภาพของผู้สูงอายุ

จากนั้น ได้แบ่งกลุ่มระดมความคิดเห็นเกี่ยวกับแนวทางการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในหลายมิติ ได้แก่ ด้านผู้เรียนและการเข้าถึงการศึกษา ด้านบทบาทการสร้างคุณค่าและส่งต่อภูมิปัญญา และด้านระบบนิเวศกลไกสนับสนุนและการสานพลังความร่วมมือเพื่อความยั่งยืน


นอกจากนี้ คณะสกศ. ยังได้ศึกษาดูงาน ณ ศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุเทศบาลนครนนทบุรี ที่จัดตั้งขึ้นเพื่อเป็นศูนย์กลางกิจกรรมรวมกลุ่มที่หลากหลาย ครอบคลุมกิจกรรมสำหรับผู้สูงอายุหลายด้าน เช่น การเรียนการสอนดนตรี ร้องเพลง กีฬาปิงปอง โยคะ ห้องสมุดเรียนรู้ และกิจกรรมที่เหมาะสมกับผู้สูงอายุอีกมากมาย ถือเป็นต้นแบบของการพัฒนาศักยภาพผู้สูงอายุแบบองค์รวม (Holistic Health) ที่มีประโยชน์ต่อผู้สูงอายุ ทั้งด้านสุขภาพ สุขภาวะ สังคม และความสัมพันธ์ โดยมีศูนย์ฯ ทำหน้าที่เป็นกลไกที่ช่วยให้ผู้สูงอายุสามารถดำรงชีวิตอย่างมีคุณค่าและมีคุณภาพได้อย่างครบถ้วนในทุกมิติของชีวิต

