วันที่ 12 กันยายน 2568 นางอำภา พรหมวาทย์ ที่ปรึกษาด้านนโยบายและแผนการศึกษา เป็นประธานการประชุมระดมความคิดเห็นเพื่อจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบายการใช้ปัญญาประดิษฐ์ในการจัดการเรียนรู้อย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อปรับใช้ปัญญาประดิษฐ์จัดการเรียนรู้ของผู้สอนและผู้เรียนอย่างมีประสิทธิภาพ โดยมี ดร.นิติ นาชิต รองเลขาธิการสภาการศึกษา รศ.ดร.มารุต พัฒผล มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ นางโชติกา วรรณบุรี ผู้อำนวยการมาตรฐานการศึกษาและพัฒนาการเรียนรู้ พร้อมผู้บริหาร ครู อาจารย์ นักวิจัย ศึกษานิเทศก์ จากหน่วยงานต้นสังกัดส่วนกลางและหน่วยงานทางการศึกษา เข้าร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและแนวทางการดำเนินงาน ณ ห้องประชุมกำแหง พลางกูร สกศ.

นางอำภา กล่าวว่า การใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) จัดเป็น 1 ใน 5 Big Rocks สำคัญในการปฏิรูปการศึกษาไทย การเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วในปัจจุบันทำให้การใช้ AI มีบทบาทสำคัญรวมไปถึงมิติด้านการศึกษาในการจัดการเรียนรู้ ดังนันครูจึงเป็นบุคลากรสำคัญที่จะต้องนำไปใช้ประโยชน์และสนับสนุนให้ผู้เรียนบูรณาการ AI เข้ากับองค์ความรู้ แต่อย่างไรก็ตามยังมีปัจจัยอื่น ๆ ที่อาจเป็นช่องว่างทำให้เกิดผลกระทบเชิงลบจากการใช้ AI ซึ่งนำไปสู่การเกิดประสิทธิภาพการเรียนรู้ของผู้เรียนที่ลดลง

รศ.ดร.มารุต นำเสนอผลการศึกษาปัจจัยและผลกระทบการใช้ปัญญาประดิษฐ์ในการจัดการเรียนรู้ของผู้สอนและผู้เรียน จากการลงพื้นที่เก็บข้อมูลโดยตำเนินการวิจัยด้วยกัน 3 ระยะ ประกอบด้วย ระยะที่ 1 การศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อการใช้ AI ในการจัดการเรียนรู้อย่างมีประสิทธิภาพ ระยะที่ 2 การศึกษาแนวทางการใช้ AI ในการจัดการเรียนรู้ และนำไปสู่ระยะที่ 3 การจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบายจากการระดมความคิดเห็นจากทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในครั้งนี้ ซึ่งผลจากการวิเคราะห์ข้อมูลแบ่งได้เป็น 4 ประเด็นหลัก ดังนี้  1) ปัจจัยที่ส่งผลต่อการใช้ AI ในการจัดการเรียนรู้ จากการสอบถามผู้สอน พบว่ามีการใช้ AI ระดับมาก โดยประกอบด้วยปัจจัยต่าง ๆ  เช่น ความสนใจ การใช้งาน เจตคติที่ดี การเข้าถึงเทคโนโลยี และการได้รับการส่งเสริมสนับสนุนการใช้ AI ที่ส่งผลทางบวก 2) ผลกระทบทางบวกและทางลบของการใช้ AI ในการจัดการเรียน ช่วยให้ผู้สอนสามารถออกแบบการจัดการเรียนรู้สอดคล้องความต้องการผู้เรียนได้ดี แต่อย่างไรก็ตามอาจส่งผลลบต่อผู้เรียนในการใช้กระบวนการคิด วิเคราะห์น้อยลง 3) แนวทางการใช้ AI ในการจัดการเรียนรู้ ผู้สอนใช้ออกแบบการจัดการเรียนรู้ ดำเนินกิจกรรมในห้องเรียน ซึ่งช่วยปรับปรุงการจัดการเรียนรู้ให้เกิดประสิทธิภาพ และ 4) การใช้ AI เป็นตัวช่วยสำหรับผู้สอนและผู้เรียนในการเขียนชุดคำสั่ง (Prompt) ให้ได้ผลลัพธ์ตามต้องการ

ดร.นิติ ให้ข้อเสนอแนะเพิ่มเติมว่า สภาการศึกษาให้ความสำคัญในการจัดการเรียนรู้สำหรับการพัฒนาทุนมนุษย์ทุกระดับ  ดังนั้นถือเป็นความท้ายทายสำหรับการปรับใช้ AI ในการจัดการเรียนรู้ให้เหมาะสมและสอดคล้องกับการศึกษาของแต่ละช่วงวัย อีกทั้งการถอดบทเรียนจากผลกระทบเชิงลบของงานวิจัยในการใช้ AI ก็จะนำไปสู่การพัฒนาผู้สอนให้เกิดการจัดการเรียนรู้ที่เหมาะสมและสนับสนุนให้ผู้เรียนใช้ AI ได้เกิดประสิทธิภาพมากที่สุด

จากนั้นผู้เชี่ยวชาญด้าน AI ได้แก่ รศ.ดร.ศิริวรรณ วณิชวัฒนวรชัย มหาวิทยาลัยศิลปากร นางสาวจีระพร สังขเวทัย สสวท. นายเทพชัย ทรัพย์นิธิ ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ และนางสาวปริสุทธิ์ จิตต์ภักดี สถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ (องค์การมหาชน) ผู้แทนกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม  ร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและให้ข้อเสนอเชิงนโยบายการใช้ปัญญาประดิษฐ์ในการจัดการเรียนรู้อย่างมีประสิทธิภาพ หน่วยงานมีการนำ AI มาใช้ในการดำเนินกิจกรรมต่าง ๆ ในด้านของการศึกษา ส่งเสริมนวัตกรรมการนำ AI ไปประยุกต์ใช้ในการจัดการเรียนรู้ รวมไปถึงการพัฒนากำลังคนโดยเฉพาะครูผู้สอน โดยจัดอบรมทักษะการใช้ AI เข้ากับการบูรณาการสอน จัดทำสื่อการศึกษา การออกแบบ Prompt ให้เข้ากับการเรียนรู้ อย่างไรก็ตามก็ยังมีปัจจัยที่ส่งผลต่อผู้เรียนในเชิงลบ ดังนั้นการมาตรฐาน AI Literacy ให้กับผู้สอนและผู้เรียนจึงเป็นเรื่องสำคัญในการแก้ปัญหา และควรมีหน่วยงานหลัก ในการเป็นศูนย์กลางสำหรับองค์ความรู้ การใช้ AI เพื่อเป็นแนวทางการดำเนินการ พร้อมประเมินผลการนำ AI ไปใช้ของฝ่ายปฏิบัติให้เกิดประสิทธิภาพ ข้อคิดเห็นในวันนี้ สกศ. จะจัดทำแนวทางและข้อเสนอเชิงนโยบายการใช้ AI ในการจัดการเรียนรู้ให้เกิดประสิทธิผลสูงสุดตามบริบทของสถานศึกษาและผู้เรียนต่อไป