วันที่ 27 สิงหาคม 2568 รศ.ดร.ประวิต เอราวรรณ์ เลขาธิการสภาการศึกษา เป็นประธานการประชุมทางวิชาการเรื่อง “ปลดล็อคศักยภาพคนไทยท่ามกลางกระแสโลกที่เปลี่ยนเร็ว” โดยมี ศ.นพ.วิจารณ์ พานิช ศ.ดร.บัณฑิต เอื้ออาภรณ์ ให้เกียรติร่วมเสวนา ดร.นิติ นาชิต รองเลขาธิการสภาการศึกษา นางอำภา พรหมวาทย์ ที่ปรึกษาด้านนโยบายและแผนการศึกษา นางสาวกิ่งกาญจน์ เมฆา ผู้อำนวยการสำนักนโยบายและแผนการศึกษา อนุกรรมการสภาการศึกษาด้านนโยบายและแผนการศึกษา พร้อมด้วยผู้บริหารและผู้แทนจากหน่วยงานการศึกษา เข้าร่วมประชุม ณ โรงแรม เอสดี อเวนิว กรุงเทพมหานคร 

การเสวนา เรื่อง ปลดล็อคการพัฒนาศักยภาพคนไทยท่ามกลางกระแสโลกที่เปลี่ยนเร็ว ศ.นพ.วิจารณ์ กล่าวว่า ศักยภาพคนไทยไม่ได้ด้อยไปกว่าประเทศอื่น ๆ ต้องมีการเตรียมพร้อมระยะยาวเพื่อให้คนไทยมีศักยภาพที่จะสู้กับการเปลี่ยนแปลงในอนาคตได้ ส่วนการใช้ AI ต้องใช้อย่างระมัดระวัง มีการวิเคราะห์เพิ่มเติมไม่เชื่อทั้งหมด ส่วนครูต้องเปลี่ยนบทบาทจากผู้สอนมาเป็นโค้ช เพื่อให้เด็กได้ฝึกเรียนรู้จากประสบการณ์ตรง

ศ.ดร.บัณฑิต กล่าวว่า การวางหลักสูตรที่ผ่านมาไม่สอดรับกับโลกปัจจุบัน เด็กต้องเรียนรู้นอกห้องเรียนให้มากขึ้น ในขณะที่ครูอาจารย์ที่มีบทบาทถ่ายทอดความรู้ก็ต้องเรียนรู้ให้มากขึ้นเช่นกัน การใช้ AI ในการเรียนรู้จะช่วยยกระดับการศึกษาได้ เนื่องจาก AI ทำให้นักเรียนเข้าถึงครูที่เก่ง ๆ ได้จากทั่วโลก และสร้างครูที่เก่งเข้ามาช่วยในกระบวนการเรียนการสอน สร้างมิติใหม่ ๆ ในการเรียนรู้ 

รศ.ดร.ประวิต กล่าวว่า การศึกษาต้องไม่อยู่แต่เพียงในระบบ ไม่จำกัดว่าการศึกษาต้องเรียนในโรงเรียนหรือมหาวิทยาลัย แต่ต้องเปิดกว้างในทุกกระบวนการเรียนรู้ เน้นการศึกษาตลอดชีวิต และการจัดการศึกษาต้องให้เท่าทันกับการเปลี่ยนแปลง มีความยืดหยุ่นที่เชื่อมโลกแห่งการเรียนรู้กับโลกของการทำงานเข้าด้วยกัน 

จากนั้น นางสาวจอมหทยาสนิท พงษ์เสฐียร ผู้อำนวยการกลุ่มนโยบายและแผนการศึกษาแห่งชาติ กล่าวถึง (ร่าง) ทิศทางการพัฒนาศักยภาพคนไทย ออกแบบขึ้นมาเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้และพัฒนาการที่มีคุณภาพเหมาะสมตามช่วงวัยของผู้เรียนทุกคน ตั้งแต่การสร้างครอบครัว เด็กแรกเกิด ไปจนถึงประชากรอาวุโสทุกช่วงวัย เพื่อให้ทุกคนสามารถเข้าถึงโอกาสทางการศึกษาได้อย่างเท่าเทียม คือ 1. การเตรียมพร้อมครอบครัวที่มีคุณภาพ 2. การศึกษาเพื่อทุกคนอย่างแท้จริง 3. การเรียนรู้ตลอดชีวิต 4. การศึกษาที่เน้นคนเป็นสำคัญ ควบคู่กับการศึกษาที่เน้นความพร้อมสำหรับอนาคต 5. ระบบการศึกษาที่ยืดหยุ่น และ 6. การศึกษาเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน ความเป็นพลเมืองโลกและสันติภาพ โดยเสาหลักเพื่อการพัฒนาศักยภาพคนไทย The L.E.A.R.N. Pillars ประกอบด้วย L: Learner Agency ศักยภาพการเรียนรู้ของผู้เรียน, E: Educator Excellence บุคลากรทางการศึกษามีสุขภาวะที ่ดีและมีความเป็นเลิศ, A: Allocation การบริหารงบประมาณและทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ , R: Reach การเข้าถึงการเรียนรู้ที่ยืดหยุ่นสำหรับทุกคน และ N: Network การบริหารจัดการแบบเครือข่ายและการมีส่วนร่วม ซึ่งการขับเคลื่อนจะบรรลุเป้าหมายได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด ต้องมีเจตจำนงที่ชัดเจนและต่อเนื่อง การมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วน การพัฒนาบุคลากรอย่างต่อเนื่องและระบบสนับสนุนในระดับปฏิบัติ โครงสร้างพื้นฐานและเทคโนโลยีที่เหมาะสม ข้อมูลและการประเมินผลเพื่อการเรียนรู้ และกลไกความรับผิดรับชอบที่เน้นการพัฒนา การปฏิรูปกฎหมายและระเบียบที่เอื้อต่อการขับเคลื่อน

ช่วงบ่ายมีการอภิปรายกลุ่มย่อย 5 กลุ่ม 1. L: Learner Agency ศักยภาพการเรียนรู้ของผู้เรียน กลุ่มที่ 2. E: Educator Excellence บุคลากรทางการศึกษามีสุขภาวะที่ดีและมีความเป็นเลิศ กลุ่ม 3. A: Allocation การบริหารงบประมาณและทรัพยากรอย่างมีระสิทธิภาพ กลุ่ม 4. R: Reach การเข้าถึงการเรียนรู้ที่ยืดหยุ่นสำหรับทุกคน กลุ่ม 5. N: Network การบริหารจัดการแบบเครือข่ายและการมีส่วนร่วม เพื่อให้ได้ข้อคิดเห็นที่เป็นประโยชน์และทำให้เกิดกระบวนการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วน และได้ (ร่าง) ทิศทางการพัฒนาศักยภาพคนไทยที่มีความสมบูรณ์ก่อนจะเสนอต่อคณะกรรมการสภาการศึกษาและคณะรัฐมนตรีต่อไป