วันที่ 26 สิงหาคม 2568 รศ.ดร.ประวิต เอราวรรณ์ เลขาธิการสภาการศึกษา เป็นประธานเปิดการประชุมเชิงปฏิบัติการ เรื่อง เส้นทางสู่ OECD: จุดเปลี่ยนสำคัญของระบบการศึกษาไทย (Pathway to OECD: Shaping the Future through Global Standards) โดยมี Ms. Kyungsun Kim และ ดร.รังสรรค์ วิบูลย์อุปถัมภ์ องค์การยูนิเซฟ ประเทศไทย ผู้แทนจาก OECD ได้แก่ Mr. Francois Staring Ms. Diana Toledo Figueroa และ Ms. Lucia Alonso พร้อมด้วย ดร.ธัชไท กีรติพงค์ไพบูลย์ สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) นางสาลินี ผลประไพ กระทรวงการต่างประเทศ (กต.) ดร.ภูมิพัทธ เรืองแหล่ ผู้ช่วยเลขาธิการสภาการศึกษา นายวีระพงษ์ อู๋เจริญ ผู้อำนวยการสำนักประเมินผลการจัดการศึกษา ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องด้านการศึกษาทั้งในระดับประเทศและระดับพื้นที่ เข้าร่วมประชุม ณ โรงแรมสวิสโซเทล กรุงเทพ รัชดา กรุงเทพมหานคร ควบคู่กับการประชุมผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์

รศ.ดร.ประวิต กล่าวเปิดการประชุมใจความตอนหนึ่งว่า ขณะนี้ประเทศไทยอยู่ระหว่างการดำเนินการในกระบวนการสมัครเข้าเป็นสมาชิก OECD ซึ่งถือเป็นโอกาสสำคัญในการยกระดับนโยบายภาครัฐ โดยเฉพาะด้านการศึกษาซึ่งเป็นรากฐานของการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ ครอบคลุมตั้งแต่ การประกันคุณภาพการศึกษา การวัดผลและประเมินผล การใช้ข้อมูลเชิงหลักฐาน ไปจนถึงการส่งเสริมความเท่าเทียมและโอกาสทางการศึกษา โดยสภาการศึกษาเล็งเห็นว่า ประชุมในวันนี้จะช่วยเปิดมุมมองใหม่ สร้างความเข้าใจร่วมกัน และจุดประกายแนวคิดที่สามารถนำไปสู่การออกแบบนโยบายและแนวปฏิบัติที่มีคุณภาพ เพื่อยกระดับการศึกษาของประเทศไทยให้เท่าทันกับมาตรฐานสากล และตอบสนองต่อความต้องการของสังคมในอนาคตได้อย่างยั่งยืน

สำหรับเวทีเสวนา เรื่อง ความร่วมมือสู่อนาคต: โอกาสของประเทศไทยภายใต้กรอบ OECD (Collaborating for the Future: Thailand’s Opportunities under the OECD Framework) ได้รับเกียรติจากผู้แทนจากกระทรวงการต่างประเทศ สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ และสำนักงานเลธิการสภาการศึกษา โดยชี้ 3 โอกาสสำคัญ ได้แก่

- โอกาสที่ 1 พลวัตเศรษฐกิจและสังคม: ทิศทางการศึกษาของไทยในบริบทความร่วมมือกับ OECD ปัจจุบันไทยอยู่ขั้นตอนการจัดทำข้อตกลงเบื้องต้น (IM: Initial Memorandum) เพื่อประเมินความสอดคล้องเกี่ยวกับกฎหมาย นโยบาย และแนวปฏิบัติกับมาตรฐานของ OECD และตามรายงาน OECD Skills Strategy Thailand: Assessment and Recommendations เผยแพร่เมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม 2568 มีคำแนะนำให้ไทยเตรียมพร้อมสำหรับ Megatrend โดยเฉพาะการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจสีเขียว และความก้าวหน้าของเทคโนโลยีดิจิทัล ซึ่งจะส่งผลต่อรูปแบบความต้องการทักษะแรงงานในอนาคต ทั้งนี้ ระยะถัดไป คือ หน่วยงานไทยและคณะกรรมการ OECD 25 คณะ ดำเนินการประเมินทางเทคนิค (Technical Reviews) เพื่อมุ่งมั่นสู่การเข้าเป็นสมาชิก OECD ภายในปี 2573 ซึ่งเป็นปีเดียวกันกับการบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs)

- โอกาสที่ 2 การศึกษาไทยบนเวทีโลก: บทบาทและโอกาสจากความร่วมมือระหว่างประเทศ การเข้าร่วม OECD เปรียบเสมือน fitness ที่จะทำให้เกิดการพัฒนาศักยภาพเพื่อการเติบโตทางเศรษฐกิจระยะยาว โดยจะช่วยยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันที่เพิ่มขึ้น ผ่านการมีส่วนร่วมในการกําหนดทิศทาง แนวปฏิบัติ และนโยบายระดับโลก รวมถึงยังเป็นช่องทางให้ภาคการศึกษาแสวงหาความร่วมมือ แลกเปลี่ยนเรียนรู้กับกลุ่มประเทศที่มีความเข้มแข็งด้านการศึกษา และปรับใช้นโยบายเพื่อยกระดับขีดความสามารถของนักเรียนไทย โดย OECD ได้แนะนำ Roadmap 5 เรื่องหลัก ได้แก่ การมีส่วนร่วม การลงทุนด้านการศึกษา การยกระดับคุณภาพการศึกษา การเข้าถึงการศึกษาอย่างเท่าเทียม และการจัดการเข้ามูล เพื่อมุ่งสู่การก้าวข้ามดับดักรายได้ปานกลางและเป็นประเทศที่พัฒนาแล้วภายในปี 2580

- โอกาสที่ 3 การพัฒนาคุณภาพการศึกษาไทย: เส้นทางสู่มาตรฐานสากลภายใต้กรอบ OECD การเข้าร่วม OECD จะช่วยให้การศึกษาไทยมีเส้นทางสู่มาตรฐานสากลที่ชัดเจนยิ่งขึ้น โดย OECD วิเคราะห์ว่าการยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนควบคู่กับการสร้างสุขภาวะที่ดีของผู้เรียนเป็นจุดแข็งที่ต้องพัฒนาต่อไป โดย สกศ. มุ่งหวังจะนำองค์ความรู้มาวางแผนการศึกษาสำหรับประเทศผ่าน Thailand Education 2030: Well-being Compass ซึ่งให้ความสำคัญ 5 ด้าน ประกอบด้วย คุณภาพ การเข้าถึง ความเท่าเทียม ประสิทธิภาพ และการตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลง เพื่อให้ผู้เรียนมีผลลัพธ์การเรียนรู้ที่เพียงพอในการดำรงขีวิต มีงานทำ ควบคู่กับการมีชีวิตที่ดี

จากนั้นที่ประชุมร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและรับฟังการบรรยายพิเศษจากผู้แทน OECD ในหัวข้อ “Overview of OECD’s work in education and skills” ได้ฉายภาพรวมภารกิจสำคัญของ OECD ในด้านการศึกษาเกี่ยวกับ แนวทางการปฏิบัติ นโยบาย การวิจัย การประเมินและการทำงานร่วมกับประเทศสมาชิก ต่อเนื่องด้วย Overview of Education Policy Outlook (EPO) project ได้นำเสนอการทำงานและกลไกในการวิเคราะห์และประเมินนโยบายด้านการศึกษา เพื่อให้มั่นใจว่าประเทศสมาชิกมีการดำเนินงานที่สอดคล้องกับเป้าหมาย และ “Overview of the accession process to the OECD in education and skills” ขั้นตอนการเป็นสมาชิก OECD ในมิติการศึกษาจำเป็นต้องมีการประเมินอย่างเข้มข้น เพื่อให้มั่นใจว่าระบบการศึกษาของประเทศผู้สมัครมีมาตรฐานที่เทียบเคียงได้กับประเทศสมาชิก

การจัดประชุมเชิงปฏิบัติการครั้งนี้ถือเป็นก้าวสำคัญของ สกศ. ในฐานะเข็มทิศการศึกษามุ่งผลักดันระบบการศึกษาไทยให้ก้าวทันบริบทโลก และร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องขับเคลื่อนการเข้าเป็นสมาชิก OECD เพื่อนำไปสู่การพัฒนาคุณภาพการศึกษาและทรัพยากรมนุษย์ต่อไป