เมื่อวันที่ 5 – 8 กรกฎาคม 2568 ดร.กฤษณพงษ์ กีรติกร ประธานกรรมการมูลนิธิรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรีเดินทางไปแลกเปลี่ยนเรียนรู้นโยบายการศึกษาและแนวทางการพัฒนาเด็กปฐมวัย จากกรณีศึกษาครูปฐมวัยรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรี รุ่นที่ 6 ปี 2568 ในส่วนของ สกศ. มีนางพัชราพรรณ กฤษฎาจินดารุ่ง ผู้อำนวยการสำนักนโยบายการศึกษาปฐมวัย ดร.ปัทมา เอี่ยมละออง ผู้อำนวยการกลุ่มวิเคราะห์การเงินการคลังและเศรษฐศาสตร์ทางการศึกษา และดร.แววดาว อุทิศ นักวิชาการศึกษาชำนาญการ ร่วมเดินทางแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ณ สถานเอกอัครราชฑูต ณ กรุงฮานอย และสถานกงศสุลใหญ่ ณ นครโฮจิมินห์ กระทรวงศึกษาธิการและฝึกอบรม (Ministry of Education and Training) และโรงเรียนอนุบาลเขตพื้นที่ 5 (TRƯỜNG MẦM NON PHƯỜNG) สาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม

สาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนามสามารถยกระดับคุณภาพการศึกษาแบบก้าวกระโดดและมีผลการประเมินด้านคุณภาพเป็นที่ยอมรับในระดับสากล จากการเข้าร่วมโครงการประเมินผลนักเรียนนานาชาติ (PISA) พบว่า ผลคะแนน PISA ของเวียดนามสูงเกินค่าเฉลี่ยและอยู่ใน 10 อันดับแรกของกลุ่มประเทศ OECD ตั้งแต่ปีแรกที่เข้าร่วมการประเมิน การพัฒนาคุณภาพการศึกษาในสาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนามมาจากการวางแผนและกำหนดนโยบายการศึกษาที่ต่อเนื่องและชัดเจน รัฐบาลเวียดนามถือว่าการศึกษาเป็นภารกิจหลักของประเทศและกำหนดให้การพัฒนาคุณภาพการศึกษาเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนประเทศให้บรรลุเป้าหมายการเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศ ที่ 8% ภายในปี 2568 ทั้งนี้ การบรรลุเป้าหมายดังกล่าวและรองรับการเติบโตของประเทศ รัฐบาลปรับโครงสร้างการบริหารราชการและปฏิรูปนโยบายการศึกษาที่มุ่งเน้นให้เด็กทุกคนสามารถเข้าถึงการศึกษาได้อย่างทั่วถึงและบรรลุเป้าหมายการพัฒนาคุณภาพการศึกษาให้เทียบเท่ามาตรฐานสากล การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์เพื่อรองรับการพัฒนาประเทศ และสร้างความเสมอภาคทางการศึกษา

การศึกษาปฐมวัยหรือก่อนวัยเรียน ยังไม่ใช่การศึกษาภาคบังคับในสาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม แต่ก็มีบทบาทสำคัญในการเตรียมความพร้อมสำหรับเด็กก่อนเข้าสู่ระบบการศึกษาภาคบังคับ มุ่งเน้นไปที่การพัฒนาเด็กทั้งทางร่างกาย อารมณ์ สังคม และสติปัญญา ช่วยให้เด็กปรับตัวเข้าสู่สภาพแวดล้อมการเรียนรู้ในโรงเรียนประถมศึกษา ทั้งนี้ ปัจจุบันการศึกษาระดับก่อนประถมศึกษาครอบคลุมการจัดการศึกษาสำหรับเด็กปฐมวัยและเด็กก่อนวัยเรียนในสถานรับเลี้ยงเด็กและโรงเรียนอนุบาล ซึ่งจำแนกเป็นการศึกษาที่เป็นทางการและไม่เป็นทางการ

จากการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับนางเหงียน ถิ ทู ลาน (Nguyễn Thị Thu Lan) หรือ โก ลาน ผู้บริหารโรงเรียนอนุบาลเขตพื้นที่ 5 (TRƯỜNG MẦM NON PHƯỜNG 5) ซึ่งได้รับรางวัลครูปฐมรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรี รุ่นที่ 6 ปี 2568 เป็นผู้บริหารโรงเรียนที่มีความรู้และประสบการณ์โดยตรงด้านการศึกษา เป็นครูใหญ่โรงเรียนอนุบาลเขตพื้นที่ 5 แขวงที่ 10 มีประสบการณ์ในการทำงาน 31 ปี ด้านการศึกษาอนุบาล ปัจจุบันโรงเรียนจัดการศึกษาระดับก่อนประถมศึกษา มีนักเรียน 281 คน ผู้บริหาร ครูและบุคลากรทางการศึกษารวม 32 คน โรงเรียนให้ความสำคัญกับการจัดกิจกรรมเพื่อสร้างพัฒนาการของเด็กในแต่ละช่วงวัย มีเป้าหมายหลักคือการพัฒนาผู้เรียนแบบองค์รวม ครอบคลุมทั้งด้านร่างกาย อารมณ์ สังคม และสติปัญญา ซึ่งถือเป็นหัวใจสำคัญของการศึกษาปฐมวัยในยุคปัจจุบัน การดำเนินการนี้ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการเปิดโอกาสให้ครูสามารถสร้างสรรค์กระบวนการเรียนรู้ที่ตอบสนองความแตกต่างหลากหลายของผู้เรียนแต่ละบุคคลได้อย่างแท้จริง

จากการศึกษาดูงาน ณ สาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม กรณีศึกษาของครูปฐมวัยรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรีแสดงให้เห็นถึงพลังของครูในการสร้างการเปลี่ยนแปลง ซึ่งเกิดจากการสนับสนุนการพัฒนาวิชาชีพครูอย่างต่อเนื่อง ดังนั้นการลงทุนในความรู้ ทักษะ นวัตกรรมการสอน และเครือข่ายวิชาชีพ สำหรับครูปฐมวัยไทยจึงจำเป็นอย่างยิ่ง นอกจากนี้ กลไกที่มีประสิทธิภาพในการแปลงนโยบายระดับชาติไปสู่การปฏิบัติในโรงเรียนต้องเชื่อมโยงนโยบาย การพัฒนาครู และการดำเนินงานในสถานศึกษา เพื่อการพัฒนาการศึกษาปฐมวัยที่ยั่งยืน และเตรียมความพร้อมให้เด็กไทยเป็นพลเมืองที่มีคุณภาพในเวทีโลกต่อไป