สกศ. ร่วมหารือ TALIS 2030 Optional Module - ISCED3 Interest Webinar
วันที่ 16 กันยายน 2569 เวลา 14.30 น. ตามเวลาประเทศไทย นายวีระพงษ์ อู๋เจริญ ผู้อำนวยการสำนักประเมินผลการจัดการศึกษา ร่วมประชุมหารือผ่านทางระบบออนไลน์ เรื่อง TALIS 2030 Optional Module - ISCED3 Interest Webinar กับ Ms.CHANDRA Shivi, EDU/ECS และ Mr. LI Ruochen, EDU/ECS เพื่อรับฟังความคิดเห็นจากประเทศที่สนใจเข้าร่วมการสำรวจ TALIS 2030 ในส่วนของ Optional Module ระดับ ISCED 3 ซึ่งมุ่งศึกษาเกี่ยวกับประสบการณ์การทำงานของครู การจัดการศึกษาในระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ตลอดจนบทบาทของผู้บริหารสถานศึกษา โดยเปิดโอกาสให้ผู้แทนประเทศต่าง ๆ แลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับประเด็นคำถาม ความเหมาะสมกับบริบทของแต่ละประเทศ และข้อจำกัดด้านการออกแบบการสำรวจ
ที่ประชุมได้หารือเกี่ยวกับ ลักษณะและประสบการณ์ของครูในระดับ ISCED 3 โดยให้ความสำคัญกับกระบวนการสรรหาและการจัดครูเข้าสู่วิชาชีพ ภาระงานและแรงกดดันในการทำงาน รวมถึงผลกระทบของการสอบ ผลคะแนนของนักเรียน และการประเมินครูที่อาจมีต่อการทำงานของครูและความสัมพันธ์ระหว่างครูกับนักเรียน นอกจากนี้ ยังให้ความสำคัญกับความพร้อมในการจัดโปรแกรมการเรียนและทางเลือกทางการศึกษาที่หลากหลาย โดยเฉพาะข้อจำกัดด้านจำนวนครูที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน การคมนาคม โรงเรียนเฉพาะทาง และทรัพยากรที่จำเป็นต่อการจัดการศึกษา อีกประเด็นสำคัญคือ ความแตกต่างของการกำหนดระดับ ISCED 3 ในแต่ละประเทศ ซึ่งมีรูปแบบแตกต่างกัน ทั้งในด้านโครงสร้างหลักสูตร การแบ่งช่วงชั้น และการจัดการศึกษาสายสามัญและสายอาชีวศึกษา จึงเกิดข้อพิจารณาเกี่ยวกับการกำหนดกลุ่มตัวอย่าง (Sampling) โดยเฉพาะกรณีครูที่สอนมากกว่าหนึ่งระดับ ครูที่สอนทั้งสายสามัญและสายอาชีวศึกษา รวมถึงครูที่มีบทบาทแตกต่างกันภายในระดับ ISCED 3 ทั้งนี้ OECD เสนอแนวทางทั้งการกำหนดกลุ่มตัวอย่างอย่างชัดเจน (Explicit Sampling) และการใช้คำถามในแบบสอบถามเพื่อจำแนกกลุ่มครู ตลอดจนการเปิดโอกาสให้แต่ละประเทศเพิ่ม National Questions สำหรับประเด็นเฉพาะของประเทศ สำหรับผู้บริหารสถานศึกษาที่ประชุมเห็นว่าควรให้ความสำคัญกับบทบาทของผู้บริหารสถานศึกษาในการจัดสรรครู การมอบหมายครูให้สอนในรายวิชาต่าง ๆ การจัดตารางเรียน การสรรหาและจัดวางบุคลากร ตลอดจนแนวทางแก้ไขปัญหาการขาดแคลนครู โดยมีข้อเสนอให้ศึกษาแนวทาง การแบ่งปันครูหรือบุคลากรระหว่างโรงเรียน และความร่วมมือในระดับพื้นที่หรือชุมชน เพื่อให้โรงเรียนสามารถจัดการเรียนการสอนในรายวิชาเฉพาะทางหรือวิชาเทคนิคได้ แม้มีข้อจำกัดด้านบุคลากร

ในส่วนของการดำเนินงานต่อไป ขณะนี้ OECD อยู่ระหว่างการพัฒนาแบบสอบถามและการจัดตั้ง Expert Group เพื่อให้ผู้เชี่ยวชาญจากประเทศต่าง ๆ มีส่วนร่วมในการให้ข้อเสนอแนะเกี่ยวกับการออกแบบคำถามและประเด็นการสำรวจ โดยผู้เชี่ยวชาญอาจมาจากครู ผู้บริหารสถานศึกษา หน่วยงานด้านการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ หรือผู้เชี่ยวชาญด้านการศึกษาสายอาชีพ ทั้งนี้ OECD จะนำข้อคิดเห็นจากการประชุมไปนำเสนอต่อ TALIS Governing Board ในเดือนพฤศจิกายน 2569 และจะดำเนินการพัฒนา Module ต่อเนื่องในช่วงปี 2569–2570
สาระสำคัญสำหรับประเทศไทย คือ ควรพิจารณาความสอดคล้องของการกำหนดระดับ ISCED 3 กับโครงสร้างการศึกษาของไทย ความสามารถในการจำแนกครูสายสามัญและสายอาชีวศึกษา รวมถึงครูที่สอนข้ามระดับ ตลอดจนประเด็นภาระงานครู การจัดสรรครูเฉพาะทาง และกลไกความร่วมมือหรือการแบ่งปันทรัพยากรระหว่างสถานศึกษา เพื่อใช้ประกอบการพิจารณาความเหมาะสมในการเข้าร่วม TALIS 2030 Optional Module - ISCED 3 และการเสนอประเด็นเฉพาะของประเทศไทยต่อ OECD ต่อไป

