สกศ.–Starfish ลงพื้นที่กาญจนบุรี ขับเคลื่อน 3R & Makerspace โชว์ผลลัพธ์คุณภาพการอ่านเด็กชาติพันธุ์ นำ RT–NT สูงกว่าค่าเฉลี่ยประเทศ

ระหว่างวันที่ 11 -12 กุมภาพันธ์ 2569 นายอธิพรรณ เทพวงษ์ ผู้อำนวยการโรงเรียนคุรุสภา ให้การต้อนรับทีมงาน สกศ. เพื่อจัด “การประชุมติดตามผลการพัฒนาสมรรถนะผู้บริหารด้วยนิเวศนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ในโครงการ Future School Transformation 3R & Makerspace ครั้งที่ 3” โดยมี ดร.วรวุฒิ แสงเฟือง ประธานคณะอนุกรรมการโรงเรียนคุณธรรมจริยธรรม โรงเรียนในโครงการกองทุนการศึกษา สำนักงานองคมนตรี และที่ปรึกษามูลนิธิ Starfish Education นางสาวโยโกะ เตรูย่า รองประธานมูลนิธิ Starfish Education นางสาวกรกมล จึงสำราญ ผู้อำนวยการกลุ่มพัฒนานโยบายด้านการมีส่วนร่วมและการเพิ่มโอกาสทางการศึกษา ร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ณ โรงเรียนคุรุสภา อำเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี และในวันที่สองของการลงพื้นที่ นางสาวสราพร เจริญสุข ผู้อำนวยการโรงเรียนวัดปรังกาสี ให้การต้อนรับและนำคณะครูอาจารย์ จำนวน 20 คน ร่วมหารือ ณ โรงเรียนวัดปรังกาสี อำเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี

โรงเรียนคุรุสภา และโรงเรียนวัดปรังกาสี เป็นสถานศึกษาที่เข้าร่วมโครงการโรงเรียนกองทุนและโครงการ Future School Transformation ซึ่ง สกศ. และมูลนิธิ Starfish Education ร่วมขับเคลื่อนภายใต้บันทึกข้อตกลงความร่วมมือตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2568 โดยมุ่งเสริมสมรรถนะผู้บริหารและครูในการนำนวัตกรรม 3R (Reading–Writing–Arithmetic) และพื้นที่สร้างสรรค์ Makerspace ไปใช้พัฒนาแผนสถานศึกษา เพื่อแก้ปัญหาการอ่านออกเขียนได้ และลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาในพื้นที่ห่างไกลและกลุ่มเด็กขาดโอกาส

สำหรับโรงเรียนคุรุสภา ปัจจุบันมีนักเรียนจำนวน 189 คน ผู้อำนวยการและบุคลากรทางการศึกษา รวม 17 คน แม้จะเป็นโรงเรียนในพื้นที่ห่างไกล แต่สามารถเป็น “โรงเรียนปลอดนักเรียนอ่านไม่ออกเขียนไม่ได้” และมีผลการประเมินความสามารถด้านการอ่านของผู้เรียน (Reading Test : RT) และผลทดสอบความสามารถพื้นฐานระดับชาติ (National Test : NT) สูงกว่าค่าเฉลี่ยระดับประเทศ ความสำเร็จเกิดจากการแก้ปัญหาอย่างตรงจุดโดยเฉพาะเด็กกลุ่มชาติพันธุ์ที่พบปัญหาอ่านไม่ชัด ครูประจำชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 เป็นผู้มีประสบการณ์กว่า 10 ปี ยึดหลัก “ไม่ปล่อยให้เด็กอ่านไม่ออก” ตั้งแต่เปิดภาคเรียน โดยจัดทำแบบฝึกอ่านสอนประสมคำอย่างเป็นระบบ สร้าง “วัฒนธรรมการอ่านช่วงเที่ยง” ให้นักเรียนได้แบบฝึกอ่านรายบุคคลช่วงพักกลางวันกับคุณครูท่านอื่น ๆ พร้อมบูรณาการ 3R วางรากฐานอ่าน–เขียน–คำนวณ และใช้ Makerspace ให้เด็กเรียนรู้ผ่านการลงมือทำจริง ส่งผลให้ภาคเรียนที่ 2 เด็กอ่านออกเขียนได้ และครูสามารถต่อยอดการเรียนรู้ในรายวิชาอื่นได้เต็มศักยภาพ

โรงเรียนวัดปรังกาสี โรงเรียนขยายโอกาส มีผู้อำนวยการและบุคลากรทางการศึกษา รวม 48 คน นักเรียนจำนวน 864 คน กลุ่มชาติพันธุ์มอญ กะเหรี่ยง รวม 329 คน คิดเป็นร้อยละ 38.09 ของนักเรียนทั้งหมด แม้จะมีความหลากหลายทางภาษาและพื้นฐานการเรียนรู้แตกต่างกัน แต่โรงเรียนสามารถพัฒนาผลสัมฤทธิ์ด้านการอ่านของผู้เรียนได้อย่างต่อเนื่องและได้เข้าร่วมโครงการ Future School Transformation ต่อเนื่องกันเป็นปีที่สอง จึงได้ปรับแนวคิด 3R สู่รูปแบบใหม่ผ่าน 3 กลไก ได้แก่ 1) Re-Skill ปรับพื้นฐานการอ่านรายบุคคล ใช้ Flash Card และแบบฝึกเฉพาะมาช่วยเสริมโดยเฉพาะชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 2) Re-Learn การเรียนรู้รูปแบบใหม่ เปลี่ยนการเรียนจากการฟังเป็นการลงมือทำ โดยใช้เกมถอดรหัสภาษาไทยและการจัดห้องเรียนเป็นพื้นที่ฝึกอ่านเขียน และ 3) Re-Imagine เปิดพื้นที่จินตนาการผ่านนวัตกรรม ในระดับ ป.1–ป.6 มีคาบเรียน Makerspace สัปดาห์ละ 2 ชั่วโมง และระดับ ม.1 - ม.3 บูรณาการ Makerspace ในวิชาแนะแนว นอกจากนี้ยังมีการพัฒนาครูด้วยชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC : Professional Learning Community) เดือนละ 1 ครั้ง จากความทุ่มเทของคุณครู การสนับสนุนของภาคีเครือข่าย และการใช้นวัตกรรมในโครงการ Future School Transformation ส่งผลให้นักเรียนมีพัฒนาการด้านการเขียนเกือบร้อยละ 100 ปัญหาการอ่านในกลุ่มชาติพันธุ์ลดลง เด็กมีความมั่นใจและเรียนรู้อย่างมีความสุข จนเป็นโรงเรียนต้นแบบที่มีครูแกนนำและมีโรงเรียนต่าง ๆ เข้ามาศึกษาดูงานเพื่อนำนวัตกรรมไปขยายผลอย่างต่อเนื่อง

จากการลงพื้นที่คณะครูที่เข้าร่วมโครงการ Future School Transformation : 3R & Makerspace มีข้อเสนอในทิศทางเดียวกันคือ อยากให้เพิ่มตัวอย่างกิจกรรมหรือชุดอุปกรณ์ที่สอดคล้องกับแผนการจัดการเรียนรู้ เพื่อช่วยให้ครูนำไปปรับใช้ได้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น ทั้งนี้ สกศ. จะนำความรู้และข้อคิดเห็นที่ได้ไปถอดบทเรียนเพื่อพัฒนา เพื่อพัฒนาโครงการฯ ร่วมกับมูลนิธิ Starfish Education ให้สามารถยกระดับสมรรถนะผู้บริหาร ครู และ นักเรียน พร้อมยกระดับโรงเรียนต้นแบบแห่งอนาคตด้วยนวัตกรรมการเรียนรู้ที่ทันสมัยต่อไป

