วันที่ 15 กรกฎาคม 2569 ดร.นิติ นาชิต รองเลขาธิการสภาการศึกษา ให้การต้อนรับการศึกษาดูงานและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ด้านการขับเคลื่อนเมืองแห่งการเรียนรู้ “Peer Learning Meeting on Advancing Learning Cities” โดยมี ผู้แทนจากสถาบันการเรียนรู้ตลอดชีวิตเทศบาลนครเซี่ยงไฮ้ สาธารณรัฐประชาชนจีน ได้แก่ Prof. Li Jiaheng Executive Vice President, Shanghai Municipal Institute for Lifelong Education (SMILE), Professor, Faculty of Education, East China Normal University (ECNU) และ Assoc. Prof. Min Zhu Faculty of Education, East China Normal University (ECNU), Principal Researcher of the ESD Program, Shanghai Municipal Institute for Lifelong Education (SMILE) รศ.ดร.ผณินทรา ธีรานนท์ ผู้ช่วยอธิการบดีมหาวิทยาลัยพะเยา คณะทำงานจากมหาวิทยาลัยพะเยา พร้อมด้วย นางโชติกา วรรณบุรี ผู้อำนวยการสำนักมาตรฐานการศึกษาและพัฒนาการเรียนรู้ และบุคลากรสำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา (สกศ.) ร่วมประชุม  ณ ห้องสิปปนนท์ เกตุทัต อาคาร 2 ชั้น 2 สกศ. 

ในการนี้ สกศ. ได้นำเสนอการขับเคลื่อนนโยบายการพัฒนาเมืองแห่งการเรียนรู้ (Learning City) เพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงทางโครงสร้างประชากรเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์ ปัญหาช่องว่างทางทักษะของแรงงาน และเด็กเยาวชนนอกระบบการศึกษา ผ่าน 4 แนวทางหลัก ประกอบด้วย 1) การพัฒนาฐานข้อมูลเมือง (Learning-Ready Cities) 2) การบูรณาการงบประมาณและกลไกการเงินร่วมกับภาคส่วนต่าง ๆ (Collaborative Cities) 3) การเชื่อมโยงการเรียนรู้เข้ากับทักษะอาชีพและระบบธนาคารหน่วยกิต (Skills and Opportunity Cities) และ 4) การสร้างวัฒนธรรมการเรียนรู้ผ่านเทศกาลและพื้นที่สร้างสรรค์ (Cities with a Learning Culture) นอกจากนี้ สกศ. ได้นำการถอดบทเรียนจากการศึกษาดูงาน ณ นครเซี่ยงไฮ้ มาผสานกับการวิจัยเพื่อออกแบบศูนย์การเรียนรู้ผู้สูงอายุ (Learning Center for the Elderly) สำหรับบริบทประเทศไทย โดยมีกรอบการดำเนินงานผ่านปัจจัยด้านโครงสร้างพื้นฐาน หลักสูตร และการมีส่วนร่วมของชุมชน รวมถึงข้อเสนอเชิงนโยบายสำคัญที่จะขับเคลื่อนไปพร้อมกัน ได้แก่ การมุ่งเน้นการเรียนรู้เพื่อ Well-being และ Sustainable Society การจัดสิ่งแวดล้อมการเรียนรู้ที่ยืดหยุ่น หลากหลาย และทั่วถึงทุกคน ตลอดจนการส่งเสริมทักษะดิจิทัล การประเมินผลกระทบต่อชีวิต และการสร้างความร่วมมือพหุภาคี 

จากนั้นที่ประชุมรับฟังแนวทางการเรียนรู้ตลอดชีวิตของเซี่ยงไฮ้ ซึ่งมีเป้าหมายปี 2035 ในการมุ่งสู่เมืองแห่งนวัตกรรม มนุษยธรรม และนิเวศวิทยา มีการบริหารจัดการผ่านระดับเมืองกระจายการทำงานไปยัง 16 เขตพื้นที่ และมีเครือข่ายศูนย์การเรียนรู้ระดับชุมชนกว่า 6,000 แห่ง โดย Work Framework of ESD in Shanghai ขับเคลื่อนผ่านกลไกความร่วมมือพหุภาคีที่มีความเชื่อมโยงกันอย่างเป็นระบบ ซึ่ง Shanghai Municipal Education Commission ทำงานร่วมกับ ECNU ในการกำหนดนโยบายและสนับสนุนข้อมูลทางวิชาการส่งต่อไปยัง SMILE เพื่อทำหน้าที่เป็นแกนกลางบริหารจัดการ ภายใต้ระบบนิเวศของเครือข่ายเมืองแห่งการเรียนรู้ระดับโลกของ UNESCO (GNLC) และประสานความร่วมมือกับสถาบันการเรียนรู้ตลอดชีวิตของ UNESCO (UIL) รวมถึงเมืองพันธมิตรอื่น ๆ เพื่อขับเคลื่อนงานร่วมกับภาคปฏิบัติในพื้นที่ผ่านวิทยาลัยชุมชนและโรงเรียนในท้องถิ่น โดยมีภาคีเครือข่ายทางสังคม (Social partners) เข้ามาช่วยสนับสนุนทรัพยากร เพื่อสร้างการมีส่วนร่วมในการจัดการศึกษาเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนจากทุกภาคส่วน การดำเนินงานที่น่าสนใจ ได้แก่ การสร้าง “15-minute community learning circle” เพื่อทุกคนสามารถเข้าถึงแหล่งเรียนรู้ได้ภายใน 15 นาทีจากที่พักอาศัย การพัฒนาที่ครอบคลุมทุกกลุ่มวัย การศึกษาสำหรับกลุ่มพิเศษที่มีหลักสูตรเฉพาะทางสำหรับผู้พิการ (เช่น บาริสต้า, AI Specialists, Esports Professionals) ตลอดจนกลุ่มอาชีพใหม่ๆ เพื่อเพิ่มโอกาสในการทำงาน อย่างไรก็ตามมีความท้าทายเรื่องความเหลื่อมล้ำของทรัพยากรระหว่างเขตเมืองและชนบท รวมถึงช่องว่างทางดิจิทัล (Digital Divide) ในกลุ่มผู้สูงอายุ

ทั้งนี้ การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ดังกล่าวเป็นการสานต่อความร่วมมือทางวิชาการ เพื่อร่วมกันขับเคลื่อนการพัฒนาเมืองแห่งการเรียนรู้ (Learning City) สำหรับการเรียนรู้ตลอดชีวิตของประชาชนทุกกลุ่มวัยที่มีประสิทธิภาพและยั่งยืนในอนาคต