สกศ. ถอดบทเรียนการขับเคลื่อนการจัดการศึกษาจังหวัดระยอง : การพัฒนาคนระยองสู่สากล
ระหว่างวันที่ 8-9 กรกฎาคม 2569 สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา (สกศ.) นำโดย นางโชติกา วรรณบุรี ผู้อำนวยการสำนักมาตรฐานการศึกษาและพัฒนาการเรียนรู้ พร้อมด้วยข้าราชการกลุ่มมาตรฐานการศึกษา ลงพื้นที่จังหวัดระยอง เพื่อศึกษากรณีตัวอย่างในการพัฒนาคุณภาพการศึกษาที่สอดคล้องกับบริบทเชิงพื้นที่ ณ โรงเรียนวิบูลวิทยา อำเภอบ้านค่าย และวิทยาลัยเทคนิคระยอง อำเภอเมืองระยอง และจัดประชุมเพื่อถอดบทเรียนการขับเคลื่อนการจัดการศึกษาที่ยืดหยุ่นที่สอดคล้องกับบริบทเชิงพื้นที่ โดยจังหวัดระยองได้กำหนดคุณลักษณะคนระยองสู่สากล (ผู้ใฝ่เรียนรู้คู่ทักษะภาษา ผู้รู้ใช้เท่าทันดิจิทัล และพลโลกที่มีวินัยและจรรยา) เป็นเป้าหมายในการจัดการศึกษาสำหรับคนระยองทุกช่วงวัย ซึ่งจังหวัดระยองเป็นเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) มีความต้องการกำลังคนในภาคอุตสาหกรรมหลายสาขา ขณะเดียวกันก็มีการเคลื่อนย้ายแรงงานจากนอกพื้นที่เข้ามาจำนวนมากด้วย

โรงเรียนวิบูลวิทยาเป็นโรงเรียนเอกชนการกุศลขนาดเล็ก เปิดสอนในระดับชั้น ม.1 - ม.6 เน้นการพัฒนาทักษะอาชีพและทักษะชีวิตให้แก่ผู้เรียน ในรูปแบบ Play–Learn–Earn ที่เชื่อมโยงโรงเรียน ครอบครัว ชุมชน และการมีงานทำ/มีรายได้ เช่น โครงการ "1 ไร่หายจน" ที่ใช้พื้นที่นาข้าวเป็นฐานเศรษฐกิจพอเพียง โครงการ Monkey Pot การเรียนรู้อนุรักษ์และสร้างรายได้จากการเพาะพันธุ์และจำหน่ายต้นหม้อข้าวหม้อแกงลิง เป็นต้น โดยมีการส่งเสริมผู้เรียนให้มีทักษะด้านการเงิน การเป็นผู้ประกอบการ และการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม โดยมีวัด ชุมชน และเครือข่ายจากภายนอกเข้ามาร่วมจัดหลักสูตร สนับสนุนทุน และอบรมให้ความรู้ต่าง ๆ


วิทยาลัยเทคนิคระยอง เป็นสถานศึกษาอาชีวศึกษาขนาดใหญ่ เปิดสอนตั้งแต่ระดับ ปวช. - ปริญญาตรี ใช้แนวคิด 5 PRO ในการบริหารและจัดการศึกษา คือ 1) Project-based Learning ที่บูรณาการหลายสาขาวิชา 2) Professionals เน้นมืออาชีพทั้งผู้บริหาร ครู และผู้เรียน 3) Products ส่งเสริมให้ผู้เรียนผลิตผลงานและนวัตกรรมที่ต่อยอดเชิงพาณิชย์ได้ 4) Promotion เผยแพร่ผลงานของนักศึกษาและของสถานศึกษา และ 5) Proactive College เน้นการบริหารจัดการเชิงรุก วิทยาลัยเทคนิคระยองจัดการศึกษาระบบทวิภาคี 6 รูปแบบ ได้แก่ ทวิภาคีสมรรถนะสูง ทวิภาคีสู่สากล ทวิภาคีทวิวุฒิ (ไทย-จีน) ทวิภาคีเชื่อมโยงปริญญาตรี ทวิภาคีรูปแบบ Mini Languages Program (อังกฤษ จีน เกาหลี ญี่ปุ่น) และทวิภาคีรูปแบบ Work-Integrated Learning (WIL) โดยมีสร้างเครือข่ายความร่วมมือกับสถานประกอบการ 135 แห่ง กับสถาบันอุดมศึกษาทั้งในไทยและต่างประเทศ และสถานศึกษาระดับมัธยมศึกษาในจังหวัดระยอง นอกจากนี้ มีการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในการบริหารและจัดการศึกษา เช่น ระบบ E-Learning ระบบ E-Book ระบบรายงานการเข้าเรียน เป็นต้น

ประเด็นการถอดบทเรียนการขับเคลื่อนการจัดการศึกษาที่ยืดหยุ่นที่สอดคล้องกับบริบทเชิงพื้นที่จังหวัดระยอง พบว่าปัจจัยในการขับเคลื่อนการจัดการศึกษาเพื่อสร้างคนระยองสู่สากล อาทิ การมีวิสัยทัศน์และดำเนินนโยบายที่ต่อเนื่องของผู้บริหารและผู้นำในระดับจังหวัด องค์การบริหารส่วนจังหวัด และหน่วยงานที่จัดการศึกษา การสร้างเครือข่ายความร่วมมือที่ต่อเนื่องทั้งในระดับจังหวัดและกับเครือข่ายจากภายนอก การจัดการศึกษาที่มีความเชื่อมโยงกับสถานประกอบการและตลาดแรงงาน และการตั้งสถาบันการเรียนรู้ของคนทุกช่วงวัยจังหวัดระยอง (RILA) เป็นหน่วยประสานกับทุกภาคส่วน ทั้งนี้ ที่ประชุมมีข้อเสนอแนะเกี่ยวกับการพัฒนาหลักสูตร AI Literacy สำหรับนักเรียนทุกระดับ การผลิตและพัฒนาครูด้านการสอน AI การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านเทคโนโลยีดิจิทัล (อินเทอร์เน็ต ห้องปฏิบัติการ AI) ให้แก่สถานศึกษาที่ขาดแคลน

