สกศ. ผนึกกำลังภาคีภูเก็ต ขับเคลื่อน “3 เร่ง 3 ลด 3 เพิ่ม” เดินหน้าลดการใช้สื่อหน้าจอในเด็กปฐมวัย และงดใช้ก่อนอายุ 2 ปี
วันที่ 17 กันยายน 2569 ดร.สุภชัย จันปุ่ม รองเลขาธิการสภาการศึกษา เป็นประธานการประชุมเชิงปฏิบัติการการขับเคลื่อนนโยบาย “3 เร่ง 3 ลด 3 เพิ่ม” เพื่อส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัย สู่การปฏิบัติระดับภูมิภาค โดยมี ดร.สรวงมณฑ์ สิทธิสมาน กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิด้านสื่อสารมวลชนในคณะกรรมการนโยบายการพัฒนาเด็กปฐมวัย ประธานคณะทำงานประชาสัมพันธ์แผนการขับเคลื่อนข้อเสนอเชิงนโยบาย 3 เร่ง 3 ลด 3 เพิ่ม นางธิดา พิทักษ์สินสุข นายกสมาคมอนุบาลศึกษาแห่งประเทศไทยในพระราชูปถัมภ์ฯ นางสาวพรรณา พรหมวิเชียร ศึกษาธิการจังหวัดภูเก็ต นางสาวปรียานุช โอฬารวัฒนกุล นักเวชศาสตร์สื่อความหมาย (แก้ไขการพูด) นายธาม เชื้อสถาปนศิริ อาจารย์ประจำสถาบันแห่งชาติเพื่อการพัฒนาเด็กและครอบครัว มหาวิทยาลัยมหิดลและคณะอนุกรรมการสื่อสารเพื่อการพัฒนาเด็กปฐมวัย ผู้แทนหน่วยงาน ผู้ทรงคุณวุฒิ ผู้ปกครอง ครูและผู้บริหารสถานพัฒนาเด็กปฐมวัย พร้อมด้วยนางพัชราพรรณ กฤษฎาจินดารุ่ง ผู้อำนวยการสำนักนโยบายการพัฒนาเด็กปฐมวัย และบุคลากรของสำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา เข้าร่วมประชุม ณ โรงแรม เดอะ พาโก้ ดีไซน์ ภูเก็ต จังหวัดภูเก็ต ควบคู่กับการถ่ายทอดสดผ่านทางเฟซบุ๊กแฟนเพจ “ปฐมวัยไทยแลนด์”


ดร.สุภชัย กล่าวว่า การพัฒนาเด็กปฐมวัยมิใช่เพียงภารกิจด้านการศึกษา แต่เป็นรากฐานสำคัญของการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ โดยในช่วงอายุ 0 - 6 ปี เป็นระยะเวลาที่สมองของเด็กจะมีการเจริญเติบโตอย่างเต็มที่ การส่งเสริมพัฒนาการที่เหมาะสมในช่วงเวลาดังกล่าวจะส่งผลต่อศักยภาพด้านการเรียนรู้ การคิดวิเคราะห์ การควบคุมอารมณ์ และการปรับตัวทางสังคมต่อไปในอนาคต แต่ปัจจุบันการใช้สื่อหน้าจอในเด็กเล็กได้เพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัด หลักฐานทางวิชาการชี้ให้เห็นว่าการขาดปฏิสัมพันธ์ที่เหมาะสมอาจส่งผลกระทบต่อพัฒนาการด้านภาษา สมาธิ และพฤติกรรมในระยะยาว การลดการใช้สื่อหน้าจอในเด็กปฐมวัย โดยเฉพาะก่อนวัย 2 ขวบ จึงเป็นมาตรการเร่งด่วนที่ควรดำเนินการอย่างจริงจัง การประชุมเชิงปฏิบัติการในครั้งนี้จึงเป็นการเปิดเวทีในระดับภูมิภาคเพื่อสร้างความรู้ ความเข้าใจร่วมกัน รวมถึงสร้างการตระหนักรู้เกี่ยวกับภัยของการใช้สื่อหน้าจอในเด็กปฐมวัย และเป็นเวทีในการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และข้อคิดเห็นเกี่ยวกับแนวทางและมาตรการลดการใช้สื่อหน้าจอในเด็กปฐมวัย และหวังว่าผลจากการประชุมในครั้งนี้จะนำไปสู่ความร่วมมือที่เข้มแข็งของภาคีเครือข่ายทุกภาคส่วน และก่อให้เกิดประโยชน์อย่างแท้จริงต่อเด็กไทยทั่วประเทศต่อไป


จากนั้นเป็นการเสวนาวิชาการ ECD Talk: การขับเคลื่อนนโยบาย “3 เร่ง 3 ลด 3 เพิ่ม” เพื่อส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัย สู่การปฏิบัติระดับภูมิภาค โดยมี ดร.สรวงมณฑ์ สิทธิสมาน นางธิดา พิทักษ์สินสุข นางสาวพรรณา พรหมวิเชียร และนางสาวปรียานุช โอฬารวัฒนกุล ร่วมแลกเปลี่ยนมุมมองและประสบการณ์ โดยมีนายธาม เชื้อสถาปนศิริ เป็นผู้ดำเนินรายการ ทั้งนี้ วงเสวนาได้สะท้อนสถานการณ์การใช้สื่อหน้าจอของเด็กปฐมวัยในประเทศไทย พบว่าหลายครอบครัวใช้สื่อหน้าจอเพื่อความบันเทิงหรือช่วยให้เด็กอยู่นิ่งมากกว่าการใช้เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้และพัฒนาทักษะที่เหมาะสมตามวัย ซึ่งส่งผลต่อพัฒนาการของเด็ก ทั้งด้านสมาธิ การควบคุมอารมณ์ การสื่อสาร และทักษะทางภาษา การงดใช้สื่อหน้าจอในเด็กอายุต่ำกว่า 2 ปี ควบคู่กับการสร้างความรู้ความเข้าใจแก่ผู้ปกครอง และผู้ดูแลเด็ก เพื่อส่งเสริมพัฒนาการเด็กผ่านการเล่น การสื่อสาร และการทำกิจกรรมร่วมกันจึงเป็นสิ่งจำเป็น ขณะเดียวกันจังหวัดภูเก็ตได้มีการขับเคลื่อนการพัฒนาเด็กปฐมวัยอย่างเป็นรูปธรรมผ่านแผนพัฒนาการจัดการศึกษาเด็กปฐมวัยและแนวทางการดำเนินงานในหลากหลายรูปแบบ อาทิ ห้องเรียนพ่อแม่ ที่มุ่งเสริมสร้างความรู้และความเข้าใจแก่ผู้ปกครองเกี่ยวกับการเลี้ยงดูและส่งเสริมพัฒนาการเด็กอย่างเหมาะสม รวมถึง 7 ยุทธศาสตร์การพัฒนาเด็กตงห่อ ซึ่งมุ่งวางรากฐานให้เด็กภูเก็ตคิดเป็น ทำเป็น อยู่เป็น เติบโตเป็นพลเมืองที่มีคุณภาพของสังคม โดยให้ความสำคัญกับการพัฒนาเด็กตั้งแต่ช่วงปฐมวัย เพื่อสร้างพื้นฐานที่มั่นคงทั้งด้านร่างกาย จิตใจ อารมณ์ สังคม และสติปัญญา อันจะนำไปสู่การเติบโตอย่างมีคุณภาพและยั่งยืนในอนาคต



ช่วงบ่ายเป็นการเสวนาวิชาการประเด็นย่อย (Mini Workshop) ใน 2 ประเด็นสำคัญ คือ Head: เรื่อง มหัศจรรย์แห่งการอ่าน: เพิ่มพลังสมอง เสริมศักยภาพพลังการเรียนรู้ โดยนางสุดใจ พรหมเกิด และนายปรีดา ปัญญาจันทร์ มูลนิธิสร้างเสริมวัฒนธรรมการอ่าน โดยใช้นิทานและหนังสือภาพเป็นเครื่องมือพัฒนาเด็ก เพื่อกระตุ้นจินตนาการ และสร้างทักษะการสื่อสาร Hand: เรื่อง เล่นเปลี่ยนโลก: พัฒนาสมองด้วยการเล่นอิสระ โดย นางสาวทัตติยา ลิขิตวงษ์ นางสาวสุนีย์ สารมิตร มูลนิธิเพื่อการพัฒนาเด็ก กับกิจกรรมคืนความสุขให้เด็ก ๆ ด้วยการเล่นอิสระ โดยใช้ชิ้นส่วนย่อยที่หลากหลาย หรือ Loose Parts ซึ่งเน้นวัสดุรีไซเคิลและวัสดุรอบตัวตามธรรมชาติ เช่น ดอกไม้ ลังกระดาษ ท่อพีวีซี ไม้หนีบผ้า มาเป็นเครื่องมือให้เด็กเรียนรู้ เพื่อเปิดโอกาสให้เด็กได้สร้างสรรค์และเชื่อมโยงจินตนาการได้อย่างไม่มีขอบเขต และเสวนาวิชาการ ประเด็นย่อย (Mini Lecture) เรื่อง Health: เรื่อง Digital Health : สุขภาพสมอง - กาย - ใจ ของเด็กปฐมวัยในยุคดิจิทัล โดย นายธาม เชื้อสถาปนศิริ และนายอนิก พลทัตพชระ สถาบันแห่งชาติเพื่อการพัฒนาเด็กและครอบครัว มหาวิทยาลัยมหิดล และสภาเด็กและเยาวชนแห่งประเทศไทย โดยใช้การถ่ายทอดผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ Zoom Meeting นอกจากนั้นภายในงานยังมีนิทรรศการเพื่อให้ความรู้เรื่องเด็กปฐมวัยจากกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุขและสำนักนโยบายการพัฒนา เด็กปฐมวัย สกศ. อีกด้วย


การประชุมครั้งนี้นับเป็นอีกก้าวสำคัญของ สกศ. ในการเชื่อมโยงนโยบาย “3 เร่ง 3 ลด 3 เพิ่ม” จากระดับนโยบายสู่การปฏิบัติจริงในพื้นที่ พร้อมสร้างความร่วมมือจากทุกภาคส่วนเพื่อลดการใช้สื่อหน้าจอในเด็กปฐมวัย และงดใช้ก่อนอายุ 2 ปีอย่างจริงจังและเป็นรูปธรรม เพื่อพัฒนาเด็กไทยเติบโตอย่างมีคุณภาพ มีทักษะที่จำเป็น และพร้อมเป็นพลังสำคัญในการพัฒนาประเทศต่อไป

